ประวัติพระราชภาวนาจารย์ (เผด็จ ทตฺตชีโว)
หลวงพ่อทัตตชีโว
รองเจ้าอาวาสวัดพระธรรมกาย · ผู้ถวายชีวิตแด่พระศาสนา
๑. หลวงพ่อทัตตชีโวคือใคร
พระราชภาวนาจารย์ (เผด็จ ทตฺตชีโว) หรือที่รู้จักกันทั่วไปในนาม “หลวงพ่อทัตตชีโว” เป็นพระภิกษุชาวไทย ปัจจุบันดำรงตำแหน่งรองเจ้าอาวาสวัดพระธรรมกาย จังหวัดปทุมธานี เป็นศิษย์สำคัญอีกรูปหนึ่งของคุณยายอาจารย์มหารัตนอุบาสิกาจันทร์ ขนนกยูง และเป็นกำลังสำคัญในการบุกเบิกสร้างวัดพระธรรมกายมาตั้งแต่เริ่มต้น
ฉายา “ทตฺตชีโว” แปลว่า “ผู้ถวายชีวิตแล้วแด่พระศาสนา”
๒. ข้อมูลพื้นฐาน
| รายการ | รายละเอียด |
|---|---|
| นามเดิม | เผด็จ ผ่องสวัสดิ์ |
| วันเกิด | 21 ธันวาคม พ.ศ. 2483 (วันเสาร์ แรม 7 ค่ำ เดือนอ้าย ปีมะโรง) |
| สถานที่เกิด | ตำบลปากแพรก อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี |
| ชาติพันธุ์ | ชาวไทยเชื้อสายเวียดนาม |
| ฉายา | ทตฺตชีโว (ผู้ถวายชีวิตแล้วแด่พระศาสนา) |
๓. การศึกษา
| ช่วงเวลา | การศึกษา |
|---|---|
| พ.ศ. 2496–2501 | มัธยมศึกษาปีที่ 1–6 โรงเรียนวิสุทธรังษี จ.กาญจนบุรี |
| พ.ศ. 2501–2503 | มัธยมศึกษาปีที่ 7–8 โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา กรุงเทพฯ |
| พ.ศ. 2503–2510 | กสิกรรมและสัตวบาลบัณฑิต สาขาสัตวบาล คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ |
| พ.ศ. 2507–2509 | Diploma of Dairy Technology Hawksbury College ประเทศออสเตรเลีย (2 ปี) |
| พ.ศ. 2518 | นักธรรมชั้นตรี |
๔. ชีวิตก่อนอุปสมบท — การแสวงหาทางธรรม
๔.๑ ความใฝ่ฝันในการฝึกสมาธิ
ตั้งแต่วัยรุ่น ขณะเรียนหนังสืออยู่ชั้นมัธยม 4 ที่โรงเรียนวิสุทธรังษี จังหวัดกาญจนบุรี มีความใฝ่ฝันในการฝึกสมาธิ เริ่มต้นจากได้อ่านวิธีการฝึกสมาธิในคัมภีร์วิสุทธิมรรค ซึ่งรจนาโดยพระพุทธโฆษาจารย์ เมื่อประมาณ พ.ศ. 900 ด้วยความรักการอ่านหนังสือเป็นชีวิตจิตใจ จึงอ่านหนังสือทุกประเภทจนหมดห้องสมุดประจำจังหวัดกาญจนบุรี
— คำบอกเล่าของหลวงพ่อทัตตชีโว
๔.๒ การลองผิดลองถูกกับวิชามาร
แรกทีเดียวได้พบอาจารย์ที่ฝึกสมาธิเพื่อประโยชน์ทางอิทธิฤทธิ์ จึงได้ฝึกวิชาต่าง ๆ เช่น วิชาหนังเหนียว รูดโซ่ ลุยไฟ สะเดาะกลอน ซึ่งในขณะนั้นไม่รู้ว่าเป็นวิชามาร คิดว่าเป็นวิชาพระเพราะมีคาถาประกอบ
— คำบอกเล่าของหลวงพ่อทัตตชีโว
๔.๓ จุดเปลี่ยน — การพบหลวงพ่อธัมมชโย
ได้พบหลวงพ่อธัมมชโย (พระเทพญาณมหามุนี) ขณะเป็นนิสิตรุ่นพี่ชั้นปี 4 ที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จำได้แม่นยำว่าเป็นวันอาทิตย์ที่ 27 พฤศจิกายน พุทธศักราช 2509 ซึ่งเป็นวันลอยกระทง เมื่อทราบว่านิสิตรุ่นน้อง (คุณไชยบูลย์ สุทธิผล) เป็นผู้ถือศีล 5 ไม่ดื่มสุรา และเป็นผู้ปฏิบัติธรรม จึงสนใจและติดตามทำความรู้จัก
— คำบอกเล่าของหลวงพ่อทัตตชีโว
๔.๔ ความเชื่อมั่นในวิชชาธรรมกาย
คุณเผด็จได้ทดสอบภูมิความรู้ทางธรรมโดยเปิดพระไตรปิฎกถามนิสิตรุ่นน้องข้ามวันข้ามคืน ตั้งคำถามเท่าใดก็ตอบได้หมด จนกระทั่งลังเลว่าจะรับเป็นลูกศิษย์ดีหรือไม่ เพราะภูมิความรู้ทางธรรมของคุณไชยบูลย์เหนือกว่ามาก
เมื่อถามเรื่องนรก-สวรรค์ คุณไชยบูลย์ได้ให้คำตอบอย่างชัดถ้อยชัดคำและยืนยันด้วยความมั่นใจว่ามีจริง ผู้ที่สามารถไปได้ยังมีชีวิตอยู่ เป็นศิษย์ของหลวงพ่อวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) เป็นแม่ชีนามว่า คุณยายอาจารย์จันทร์ ขนนกยูง
๔.๕ การละทิ้งวิชามาร
เมื่อทดลองวิชาทั้งหมดต่อหน้าคุณไชยบูลย์ ก็แสดงฤทธิ์ไม่ออก วิชาทั้งหลายก็เสื่อมหมดไม่มีอิทธิฤทธิ์อย่างใดเลย
— คำบอกเล่าของหลวงพ่อทัตตชีโว
๕. การอุปสมบท
| รายการ | รายละเอียด |
|---|---|
| วันที่อุปสมบท | 19 ธันวาคม พ.ศ. 2514 |
| สถานที่ | วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร |
| พระอุปัชฌาย์ | สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ (ช่วง วรปุญฺโญ) ขณะดำรงสมณศักดิ์ที่พระเทพวรเวที |
| ฉายา | ทตฺตชีโว (ผู้ถวายชีวิตแล้วแด่พระศาสนา) |
๖. บทบาทและคุณูปการ
๖.๑ การสร้างธรรมทายาท
เมื่อบวชได้เพียง 3 เดือน ได้รับมอบหมายจากหลวงพ่อธัมมชโยเจ้าอาวาส ให้จัดโครงการฝึกอบรมธรรมทายาท นับแต่นั้นมาท่านก็ได้ทุ่มเทชีวิตจิตใจฝึกอบรมธรรมทายาทมาทุกรุ่นจนถึงปัจจุบัน
— Kalyanamitra.org
๖.๒ การบุกเบิกสร้างวัดพระธรรมกาย
เป็นหัวเรี่ยวหัวแรงสำคัญในการสร้างวัดพระธรรมกายมาตั้งแต่ต้น ตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2510 (ก่อนสร้างวัดพระธรรมกาย) โดยรับนโยบายจากหลวงพ่อธัมมชโยเจ้าอาวาส และคุณยายอาจารย์จันทร์ ขนนกยูง เป็นครูบาอาจารย์และที่ปรึกษา
๖.๓ การเผยแผ่พระพุทธศาสนา
- ให้การอบรมศีลธรรมและการเจริญสมาธิภาวนาแก่พุทธศาสนิกชนทุกวันอาทิตย์และวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา
- ได้รับอาราธนาไปแสดงธรรมตามสถานที่ต่าง ๆ เช่น หน่วยงานราชการ สถานศึกษา สถานีวิทยุกระจายเสียง สถานีวิทยุโทรทัศน์
- ขยายงานเผยแผ่พระพุทธศาสนาสู่ศูนย์สาขาทั้งในประเทศและต่างประเทศ
๖.๔ ตำแหน่งสำคัญ
| ตำแหน่ง | รายละเอียด |
|---|---|
| รองเจ้าอาวาสวัดพระธรรมกาย | ปัจจุบัน |
| รองประธานมูลนิธิธรรมกาย | — |
| President of Dhammakaya International Society | North America and Europe |
| รองหัวหน้าพระธรรมทูต สาย 8 | — |
๗. สมณศักดิ์และรางวัล
สมณศักดิ์
| วันที่ | สมณศักดิ์ |
|---|---|
| 12 สิงหาคม 2535 | พระราชาคณะชั้นสามัญ ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ที่ “พระภาวนาวิริยคุณ” |
| 5 ธันวาคม 2556 | พระราชาคณะชั้นราช ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ที่ “พระราชภาวนาจารย์ ไพศาลศาสนกิจ มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี” |
| 7 มีนาคม 2560 | ถอดถอนจากสมณศักดิ์ |
รางวัลเชิดชูเกียรติ
ได้รับพระราชทานรางวัลเชิดชูเกียรติผู้ทำคุณประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนา “เสมาธรรมจักร” สาขาการเผยแพร่พระพุทธศาสนาในประเทศ จากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2536
๘. ผลงานหนังสือ
หลวงพ่อทัตตชีโวมีผลงานหนังสือธรรมะกว่า 136 เล่ม ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ รวมทั้งเทปและวีดีโอเทปอีกมากมาย ผลงานที่สำคัญ ได้แก่:
- มงคลชีวิต 38 ประการ
- พระแท้
- หลวงพ่อตอบปัญหา
- เสขิยวัตร (ต้นบัญญัติมารยาทไทย)
- ก่อนไปวัด
- คนดีที่โลกต้องการ
- แด่นักสร้างบารมี
- แม่แบบคนดี
- รัฐศาสตร์เชิงพุทธ
- เศรษฐศาสตร์แนวพุทธ
- คัมภีร์กู้วิกฤตชาติ
- ครอบครัวอบอุ่น
- บทฝึกลูกรัก
- ศาสตร์และศิลป์แห่งความเป็นครู
- อัตชีวประวัติของพระเผด็จ ทตฺตชีโว ในหนังสือเล่าเรื่องยาย
๙. ความสัมพันธ์กับครูบาอาจารย์
๙.๑ คุณยายอาจารย์จันทร์ ขนนกยูง
เป็นศิษย์อีกรูปหนึ่งของคุณยายอาจารย์มหารัตนอุบาสิกาจันทร์ ขนนกยูง ติดตามสร้างบารมีทางธรรมร่วมกับหลวงพ่อธัมมชโยมาตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2510 ที่บ้านธรรมประสิทธิ์ในวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ
— Kalyanamitra.org
๙.๒ หลวงพ่อธัมมชโย
ได้รู้จักหลวงพ่อธัมมชโย (นามเดิม ไชยบูลย์ สุทธิผล) ขณะเป็นนิสิตรุ่นพี่ที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ตั้งแต่วันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2509 นับเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่สุดในชีวิต
๑๐. เหตุการณ์สำคัญตาม Timeline
| ปี/วันที่ | เหตุการณ์ |
|---|---|
| 21 ธันวาคม 2483 | เกิดที่ตำบลปากแพรก อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี |
| 2496–2501 | ศึกษามัธยมศึกษาที่โรงเรียนวิสุทธรังษี จ.กาญจนบุรี |
| ~2497–2498 | เริ่มสนใจฝึกสมาธิจากคัมภีร์วิสุทธิมรรค ขณะเรียนชั้นมัธยม 4 |
| 2501–2503 | ศึกษาชั้นมัธยมปลายที่โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา |
| 2503–2510 | ศึกษาคณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ |
| 2507–2509 | ศึกษา Diploma of Dairy Technology ที่ Hawksbury College ประเทศออสเตรเลีย |
| 27 พฤศจิกายน 2509 | พบหลวงพ่อธัมมชโย (วันลอยกระทง) — จุดเปลี่ยนชีวิต |
| 2510 | เริ่มติดตามหลวงพ่อธัมมชโยศึกษาธรรมกับคุณยายอาจารย์จันทร์ ขนนกยูง |
| 19 ธันวาคม 2514 | อุปสมบท ณ วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ |
| 2514 (หลังบวช 3 เดือน) | ได้รับมอบหมายให้จัดโครงการฝึกอบรมธรรมทายาท |
| 12 สิงหาคม 2535 | ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ “พระภาวนาวิริยคุณ” |
| 29 พฤษภาคม 2536 | ได้รับรางวัลเสมาธรรมจักร |
| 5 ธันวาคม 2556 | ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ “พระราชภาวนาจารย์” |
| 7 มีนาคม 2560 | ถอดถอนจากสมณศักดิ์ |
๑๑. แหล่งข้อมูลอ้างอิง
| แหล่งข้อมูล | URL |
|---|---|
| DMC.tv — กราบมุทิตา 76 ปี | dmc.tv/article/22127 |
| Kalyanamitra.org — ประวัติย่อ | kalyanamitra.org |
| Wikipedia — พระเผด็จ ทตฺตชีโว | Wikipedia |