ฐานที่ตั้งของใจทั้ง 7 ฐาน เป็นแนวทางการอธิบายตำแหน่งที่ใช้เป็นลำดับในการน้อมใจเข้าสู่ศูนย์กลางกายตามแนววิชชาธรรมกาย โดยแต่ละฐานทำหน้าที่เป็นจุดอ้างอิงระหว่างการฝึกสมาธิ
ฐานที่ตั้งของใจทั้ง 7 ฐาน
- ฐานที่ 1 ปากช่องจมูก — บริเวณปากช่องจมูก โดยตำแหน่งซ้ายหรือขวาตามแนวคำสอนที่ใช้ในการปฏิบัติ
- ฐานที่ 2 เพลาตา — บริเวณหัวตาด้านในตามแนวฐานที่กำหนด
- ฐานที่ 3 กลางกั๊กศีรษะ — จุดกึ่งกลางภายในศีรษะในระดับเดียวกับแนวตา
- ฐานที่ 4 ช่องเพดานปาก — บริเวณเพดานปากด้านใน
- ฐานที่ 5 ปากช่องลำคอ — บริเวณกลางช่องคอเหนือลูกกระเดือก
- ฐานที่ 6 ศูนย์กลางกายระดับสะดือ — จุดศูนย์กลางภายในกายระดับเดียวกับสะดือ
- ฐานที่ 7 ศูนย์กลางกายเหนือสะดือสองนิ้วมือ — จุดเหนือฐานที่ 6 ขึ้นมาโดยประมาณสองนิ้วมือ ซึ่งอธิบายว่าเป็นที่ตั้งของใจถาวรตามแนวคำสอนนี้
การฝึกสมาธิกับฐานที่ตั้งของใจ
การฝึกตามแนวทางนี้เน้นการวางใจอย่างสบาย ไม่บังคับ และค่อย ๆ น้อมใจเข้าสู่ภายในตามลำดับ เมื่อใจตั้งมั่นที่ศูนย์กลางกาย ผู้ปฏิบัติสามารถใช้แนวทางดังกล่าวเป็นกรอบในการฝึกสมาธิอย่างสม่ำเสมอ
สำหรับผู้เริ่มต้น สิ่งสำคัญคือฝึกอย่างต่อเนื่องและไม่เร่งผลลัพธ์ หากใจยังไม่นิ่งให้กลับมารู้สึกตัวและวางใจอย่างสบาย แล้วค่อยฝึกต่อไป
อ่านต่อ
เตรียมใจก่อนนั่งสมาธิ และ ๕ ข้อห้ามที่ทำให้สมาธิไม่ก้าวหน้า
สรุป
7 ฐานที่ตั้งของใจเป็นแผนผังสำหรับทำความเข้าใจลำดับตำแหน่งของใจ ตั้งแต่บริเวณปากช่องจมูก ผ่านศีรษะและลำคอ ไปจนถึงศูนย์กลางกาย โดยฐานที่ 7 เป็นจุดสำคัญที่ใช้เป็นศูนย์กลางในการฝึกสมาธิตามแนวทางนี้
