ศาลาคลังคำสอนคุณยายอาจารย์จันทร์ ขนนกยูง 217 ข้อ 14 หมวด

คุณยายอาจารย์จันทร์ ขนนกยูง กำลังให้คำสอนธรรมะ

ศาลาคลังคำสอนคุณยายอาจารย์จันทร์ ขนนกยูง

คำสอนธรรมะ ๒๑๗ ข้อ จัดเป็น ๑๔ หมวด พร้อมวันที่ที่ให้คำสอนในปี พ.ศ.

📜 ประวัติคุณยายอาจารย์จันทร์ ขนนกยูง ↗

อ่านหน้านี้อย่างไร

หน้านี้เป็นดัชนีคำสอนของ คุณยายอาจารย์จันทร์ ขนนกยูง จำนวน ๒๑๗ ข้อ ที่ให้คำสอนไว้ระหว่างปี พ.ศ. ๒๕๑๘–๒๕๓๘ จัดไว้ตามหมวดเรื่อง ๑๔ หมวด ตามการจัดกลุ่มของผู้เรียบเรียง

แต่ละข้อเป็นคำย่อสรุปใจความ ไม่ใช่ถ้อยคำฉบับเต็มของต้นฉบับ หากต้องการอ่านฉบับเต็มและเวอร์ชันภาษาอังกฤษ ให้กดปุ่ม อ่านบทความฉบับเต็ม ท้ายแต่ละข้อ เพื่อไปยังบทความฉบับเต็มของคุณยายในเว็บไซต์นี้

ที่มาของข้อมูล: สรุปจากคำสอนของคุณยายอาจารย์จันทร์ ขนนกยูง หน้านี้จัดทำขึ้นเพื่อรวบรวมคำสอนทั้งหมดและเชื่อมโยงไปยังบทความฉบับเต็มทุกข้อในเว็บไซต์นี้


หมวดที่ ๑ · บุญ กรรม — ๕๐ คำสอน

หมวดใหญ่ที่สุดของคำสอนคุณยายอาจารย์ เกี่ยวกับการสร้างบุญ การสะสมบุญ การใช้บุญให้เป็น และผลที่ตามมาจากกรรมที่ทำไว้

๑) สะสมบุญ

การมาวัดวันหนึ่งก็ได้บุญไปช่วงหนึ่ง ถ้าไม่มาก็ได้ ถ้ามาแล้วก็ได้บุญ บุญจะสะสมทับทวีเหมือนกับเก็บออมสิน

ให้คำสอนเมื่อ ๒๙ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “สะสมบุญ” ↗

๒) ใจบริสุทธิ์

เวลาคุณยายคุยกับใคร ใจคุณยายบริสุทธิ์ จรดอยู่ในบุญ จรดอยู่ในธรรม ไม่มีโลภ โกรธ หลง คุณยายดูคนออกว่าใครเป็นโรคอะไร แล้วใจก็มีแต่เมตตาแนะนำไป เวรกรรมร้ายอย่างนี้ก็เตือนเขาไป คุณยายก็ได้บุญแล้ว แต่เขาจะทำตามหรือไม่ก็แล้วแต่เขา เป็นกรรมของเขาเอง

ให้คำสอนเมื่อ ๑๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “ใจบริสุทธิ์” ↗

๓) หาบุญได้ ใช้บุญเป็น

คุณยายมีแต่ความบริสุทธิ์ใจเท่านั้น คุณยายจะนึกถึงบุญ นึกถึงบารมีที่สั่งสมมาในอดีต นึกถึงบุญที่ทำในปัจจุบัน และบุญที่จะเกิดตามความตั้งใจสร้างความดีในอนาคต นึกรวมเอาบุญนี้แหละ เอาบุญมาสู้กับเขา นี่แหละเรียกว่าหาบุญได้ ใช้บุญเป็น

ให้คำสอนเมื่อ ๒๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็มน “หาบุญได้ ใช้บุญเป็น” ↗

๔) แนวหน้า

เราเอาบุญในครัวไปอย่างนี้แหละ แล้วชาติหน้าจะได้อยู่แนวหน้า อยากอยู่ข้างหน้า หรือข้างหลังล่ะ

ให้คำสอนเมื่อ ๘ เมษายน พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็มน “แนวหน้า” ↗

๕) มาเอาบุญ

ให้ตามน้อง ๆ มาเอาบุญกันนะ สงสารกลัวว่าเขาจะตกนรก ตามเขามาเอาบุญกันเถอะ จะได้มีโอกาสไปสวรรค์ ไปนิพพานได้

ให้คำสอนเมื่อ ๒๖ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็มน “มาเอาบุญ” ↗

๖) สำเร็จด้วยบุญ

จะทำอะไรต่าง ๆ ให้นึกถึงบุญ ให้อยู่ในบุญ ถ้าเรามีบุญสิ่งนั้นก็จะสำเร็จได้ด้วยบุญ เรามีบุญเป็นที่พึ่ง ให้นึกถึงบุญให้มาก ๆ ทุกอย่างจะสำเร็จ

ให้คำสอนเมื่อ ๔ เมษายน พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็มน “สำเร็จด้วยบุญ” ↗

๗) ดวงบุญ ดวงบาป

เอาบุญไปเยอะ ๆ นะ เดี๋ยวชาติหน้าเกิดมาเจอคุณยาย คุณยายจะจำได้ กายหยาบ ๆ นี้มองไม่เห็นของละเอียด จึงไม่รู้ว่าบุญบาปมีจริง แต่พอตายไปแล้ว หลุดออกจากกายหยาบ ทีนี้ล่ะถึงเห็นดวงบุญดวงบาปของตัวเองว่ามีมากน้อยแค่ไหน

ให้คำสอนเมื่อ ๕ เมษายน พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็มน “ดวงบุญ ดวงบาป” ↗

๘) เอาบุญมาช่วย

คุณยายนึกอยากจะตั้งโรงทานก็นึกถึงบุญเป็นใหญ่ เวลานั่งเข้าที่ก็อธิษฐานเอาบุญมาช่วยทำ ในที่สุดก็สำเร็จได้ด้วยบุญ คนมีบุญมากจะปกครองคนมีบุญน้อย ทุกอย่างต้องอาศัยบุญอย่างเดียว มนุษย์เป็นเพียงหุ่น

ให้คำสอนเมื่อ ๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็มน “เอาบุญมาช่วย” ↗

๙) ทำความดีให้สุดชีวิต

เมื่อเราเข้าวัดก็มุ่งหวังอย่างเดียวคือเพื่อมาสร้างความดีให้มาก ๆ มาเอาบุญนั่นเอง มาเพื่อที่จะทำประโยชน์ให้แก่ตัวเองแท้ ๆ ต้องตั้งใจทีเดียวว่าเราจะต้องทำความดีให้สุดชีวิต เพราะเราได้เสียสละเวลา สละโอกาส ทุ่มเททุกอย่างมาแล้ว ก็ให้ตักตวงบุญกุศลให้เต็มที่

ให้คำสอนเมื่อ ๒๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๕

อ่านบทความฉบับเต็มน “ทำความดีให้สุดชีวิต” ↗

๑๐) ใครทำ ใครได้

เราเข้าวัดต้องเสียสละทุกสิ่งทุกอย่างทางโลก จึงเข้ามาอยู่วัดได้ เมื่อมาอยู่วัดแล้วต้องพยายามทำความดี ต้องทำความดีสุดชีวิตของเราทีเดียว งานทุกอย่างต้องช่วยกันทำ อย่าละเลยหน้าที่ คิดเสียว่าเป็นงานของเราทั้งนั้น เราทำเราก็ได้ คนอื่นก็ไม่ได้ เราทำก็เป็นสมบัติติดตัวเราไปข้ามภพข้ามชาติ

ให้คำสอนเมื่อ ๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็มน “ใครทำ ใครได้” ↗

๑๑) อย่ายอมแพ้

ยอมแพ้อะไรก็ยอมเถิด แต่อย่ายอมแพ้เรื่องบุญ

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่ (มีหมายเหตุ ๑๑ กุมภาพันธ์ ในเนื้อคำสอน)

อ่านบทความฉบับเต็มน “อย่ายอมแพ้” ↗

๑๒) ตั้งใจมาก ได้บุญมาก

พวกเรายังหนุ่มยังสาวมีกำลัง ช่วยกันทำงานให้พระศาสนา ทำกันแล้วก็อธิษฐานให้ได้บุญเยอะ ๆ ใครตั้งใจมากก็ได้บุญมาก ใครตั้งใจน้อยก็ได้บุญน้อย ชาติหน้าคุณยายจะดูหน้าคนแล้วระลึกชาติว่าใครทำอะไรมา

ให้คำสอนเมื่อ ๒๘ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็มน “ตั้งใจมาก ได้บุญมาก” ↗

๑๓) สร้างบุญถึงที่สุด แล้วจะเป็นผู้ชนะ

ถ้าเราอยู่ในธรรม เราดูคนทางธรรมให้ออก แล้วเราก็จะสามารถดูคนทางโลกออกได้ไม่ยากเลย เพราะโลกหยาบกว่าธรรม ให้สร้างบุญในชาตินี้ให้มาก ให้หนักกว่าเดิม ให้สร้างความบริสุทธิ์กาย วาจา ใจ ในตัวเราให้หนักยิ่งขึ้น แล้วเราจะเป็นผู้ชนะ

ให้คำสอนเมื่อ ๒๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๒

อ่านบทความฉบับเต็มน “สร้างบุญถึงที่สุด แล้วจะเป็นผู้ชนะ” ↗

๑๔) นึกถึงบุญได้ ได้บุญมาก

เราอย่าคิดนะว่าอยู่ใกล้คุณยายแล้วจะได้บุญมาก คนที่จะได้บุญมากคือคนที่นึกถึงบุญได้เท่านั้น เราต้องพึ่งบุญ พึ่งอย่างอื่นไม่สำเร็จหรอก

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็มน “นึกถึงบุญได้ ได้บุญมาก” ↗

๑๕) ใจสะอาด จึงได้ใกล้ยาย

ผู้ที่จะสร้างบารมีไปกับคุณยาย หรือไปเกิดร่วมกัน สร้างบารมีร่วมกันได้ตลอด ต้องเป็นผู้มีใจสะอาด คือทำอะไรก็ตาม ก็ตั้งใจเอาบุญจริง ๆ คนใจสะอาดเท่านั้นจึงจะอยู่ใกล้คุณยายได้ ถ้าใจสกปรกก็อยู่ด้วยกันไม่ได้ เหมือนน้ำอยู่รวมกับน้ำมันไม่ได้

ให้คำสอนเมื่อ ๒๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๒

อ่านบทความฉบับเต็มน “ใจสะอาด จึงได้ใกล้ยาย” ↗

๑๖) การส่งผลของบุญ

บุญในอดีตเรามีมากหรือน้อย จะส่งผลให้เป็นไปในปัจจุบันนี้ ทำมา ๑๐ ก็ส่งผล ๑๐ ทำมา ๑๐๐ ก็ส่งผล ๑๐๐ ส่วนบุญที่ทำในปัจจุบันนี้ส่งผลในปัจจุบันเพียง ๑๐–๒๐% ของบุญที่ทำ แต่จะส่งผลเต็มที่ในอนาคต เมื่อได้มากขึ้นก็ให้วางใจเป็นอุเบกขา อย่าโลภ

ให้คำสอนเมื่อ ๑๖ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๒

อ่านบทความฉบับเต็มน “การส่งผลของบุญ” ↗

๑๗) เกิดมาสร้างบารมี

คุณยายไม่อยากอยู่บนสวรรค์นานเกินไป อยากเกิดมาในโลกมนุษย์เร็ว ๆ เพื่อจะได้สร้างบารมีมาก ๆ ต่อไป

ให้คำสอนเมื่อ ๓ มกราคม พ.ศ. ๒๕๒๐

อ่านบทความฉบับเต็มน “เกิดมาสร้างบารมี” ↗

๑๘) มีบุญสำเร็จทุกอย่าง

ถ้าเรามีบุญมากแล้ว ทุกสิ่งทุกอย่างที่ปรารถนาก็สำเร็จ ที่จะทำก็สำเร็จทุก ๆ อย่าง ใครมาขวางไม่ได้ด้วยอำนาจบุญ การมีบุญมากเป็นสิ่งที่ดีที่สุด จะทำสิ่งใดก็ทำได้ทุก ๆ อย่าง แล้วก็สำเร็จทุกอย่างด้วย

ให้คำสอนเมื่อ ๓๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๑๙

อ่านบทความฉบับเต็มน “มีบุญสำเร็จทุกอย่าง” ↗

๑๙) น้ำหยดทีละติ๋งยังเต็มตุ่ม

เราต้องปฏิบัติไปเรื่อย ๆ มีบุญอะไรก็พยายามทำเรื่อยไป สักวันหนึ่งคงเต็มด้วยบุญ เหมือนน้ำหยดทีละติ๋งยังเต็มตุ่มได้ ถ้าไม่ปฏิบัติก็เหมือนกับไม่มีน้ำสักหยด เราต้องทำให้ตัวเองมาก ๆ เพราะเวลาเราตายแล้วใครก็ช่วยเราไม่ได้ นอกจากเราจะช่วยตัวเองเอง

ให้คำสอนเมื่อ ๒ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๑๘

อ่านบทความฉบับเต็มน “น้ำหยดทีละติ๋งยังเต็มตุ่ม” ↗

๒๐) จงเป็นใหญ่ด้วยบุญ

คนเราจะทำอะไรต้องนึกถึงฐานะตัวเอง ดูบุญของตัวเอง อย่าให้เกินฐานะ ถ้าอยากเป็นใหญ่ต้องใหญ่ด้วยบุญ อย่าเป็นใหญ่ด้วยกิเลส ถ้าเป็นใหญ่ด้วยบุญถึงจะเป็นใหญ่ได้อย่างแท้จริง แต่ถ้าเป็นใหญ่ด้วยกิเลสจะต้องหกคะเมนตกลงมา

ให้คำสอนเมื่อ ๑๒ มกราคม พ.ศ. ๒๕๑๘

อ่านบทความฉบับเต็มน “จงเป็นใหญ่ด้วยบุญ” ↗

๒๑) แม้ป่วย ก็อยู่ในบุญ

แม้คุณยายป่วยก็อยู่ในบุญมาก ไม่ทิ้งบุญเลย วันหนึ่งป่วยใหม่ ๆ คุณยายมองดูธรรมะของคุณยายแล้วเห็นพระธรรมกายใสมาก ๆ ใสที่สุด สว่างที่สุด ก็มองธรรมะไปเรื่อย ๆ พอลืมตามองดูโลกตอนกลางวันยังเห็นว่ากลางวันมืดเลย

ให้คำสอนเมื่อ ๒๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๕

อ่านบทความฉบับเต็มน “แม้ป่วย ก็อยู่ในบุญ” ↗

๒๒) อยู่ในบุญ

เมื่อเกิดเรื่องหนัก ๆ คุณยายจะนึกถึงบุญ นึกถึงบารมีตลอดเวลา นึกถึงความดีที่เคยสร้างมาจะกี่ภพกี่ชาติก็ตาม นึกถึงบุญทั้งหมดให้มาช่วย คุณยายอยู่ในบุญเสมอ เหมือนกับว่าในครัวขาดข้าวของเครื่องใช้ คุณยายก็อยู่ในบุญตามสมบัติตลอดเวลา

ให้คำสอนเมื่อ ๔ เมษายน พ.ศ. ๒๕๒๒

อ่านบทความฉบับเต็มน “อยู่ในบุญ” ↗

๒๓) กำลังบุญ

ทุกสิ่งทุกอย่างขึ้นอยู่กับกำลังบุญ มีบุญอย่างเดียวอะไร ๆ ก็สำเร็จทั้งหมด เกิดมาในชีวิตนี้คุณยายตั้งใจจะสร้างบารมีให้ดีที่สุด คุณยายกลัวอยู่อย่างเดียวคือกลัวว่าบุญจะน้อยกว่าคนอื่นเขา จึงตั้งใจมาก มีความเพียรมาก ไม่อยากอยู่ข้างหลังเขา อยากอยู่แนวหน้าของการสร้างความดี

ให้คำสอนเมื่อ ๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๒

อ่านบทความฉบับเต็มน “กำลังบุญ” ↗

๒๔) ใช้บุญให้เป็น

การทำทานเป็นเสบียง การทำสมาธิทำให้หลุดพ้น ต้องทำให้มาก ๆ กว่าจะได้บุญ ต้องมีความเพียรพยายาม กว่าจะได้บุญต้องมีศรัทธา มีเนื้อนาบุญ มีทุกสิ่งทุกอย่างพร้อม จึงจะทำบุญได้ ใช้บุญให้เป็น เพราะบุญจะนำเราไปสู่ความสุขได้

ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๒ (ต้นฉบับไม่ระบุวัน)

อ่านบทความฉบับเต็มน “ใช้บุญให้เป็น” ↗

๒๕) ยึดบุญเป็นที่พึ่ง

คุณยายยึดบุญเป็นใหญ่ คุณยายรักบุญ รักบุญมากที่สุด เพราะบุญช่วยคุณยายได้ คนยังมีกิเลส เดี๋ยวก็ดีบ้างเดี๋ยวก็ร้ายบ้าง คุณยายยึดบุญของคุณยายเป็นที่พึ่ง

ให้คำสอนเมื่อ ๒๖ มกราคม พ.ศ. ๒๕๓๔

อ่านบทความฉบับเต็มน “ยึดบุญเป็นที่พึ่ง” ↗

๒๖) บุญ…ไม่ทำไม่ได้

กว่าจะได้เกิดมาเป็นคนน่ะ ยากนะ เกิดมาแล้วก็ให้ทำบุญเยอะ ๆ มีมากก็ทำมาก มีน้อยก็ทำน้อย ทำตามกำลัง อย่าให้เดือดร้อน จะยังไงคุณยายก็ทำบุญ ไม่ทำไม่ได้ คุณยายไม่รู้หนังสือ แต่คุณยายก็สร้างวัดเสร็จ ทำบุญมากขนาดที่ว่า ทั้งบุญหยาบ บุญละเอียด

ให้คำสอนเมื่อ ๗ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็มน “บุญ…ไม่ทำไม่ได้” ↗

๒๗) เอาทั้งบุญหยาบ บุญละเอียด

บางคนคิดจะนั่งธรรมะอย่างเดียว งานหยาบไม่อยากทำ คุณยายจึงสอนว่ายายเอาหมดทั้งบุญหยาบ บุญละเอียด บุญหยาบเราก็จะได้ฝึกตัว บุญละเอียดก็จะสอนตัวเองได้ แต่ถ้าเราเข้าถึงธรรมกาย งานหยาบ ๆ ก็จะสำเร็จง่ายขึ้น

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็มน “เอาทั้งบุญหยาบ บุญละเอียด” ↗

๒๘) ทำอย่างไร ได้อย่างนั้น

คนเราจะหนีสิ่งที่ตนเองทำไว้ไม่ได้ จะวิ่งหนีบุญก็หนีไม่พ้น จะวิ่งหนีบาปก็หนีไม่พ้น เพราะทั้งบุญและบาปติดที่ศูนย์กลางกายของเรา ใครสั่งสมอย่างไรก็ได้ผลอย่างนั้น สร้างความดี สร้างกุศลก็ได้บุญ ได้ความสุข

ให้คำสอนเมื่อ ๒๓ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๒

อ่านบทความฉบับเต็มน “ทำอย่างไร ได้อย่างนั้น” ↗

๒๙) แบกบุญ แบกบาป

ใครทำกรรมไว้ก็แบกเอาไปเองนั่นแหละ ใครทำบุญก็แบกบุญไป ใครทำบาปก็แบกบาปไป ใครทำอะไรกับเราเขาก็แบกเอาไปเอง ใครเขาว่า เจ็บ ๆ แสบ ๆ เราอย่าไปถือเขา อย่าไปโกรธเขา อโหสิกรรมให้เขาซะ มันก็หมดเรื่อง

ให้คำสอนเมื่อ ๑๐ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๕

อ่านบทความฉบับเต็มน “แบกบุญ แบกบาป” ↗

๓๐) มองการณ์ไกล

คุณยายมองการณ์ไกล คนเราตายแล้วเอาอะไรไปไม่ได้ เอาไปได้แต่บุญกับบาป ให้เราทำแต่ความดี สะสมเอาไว้เยอะ ๆ ใครเขาจะว่าอย่างไรให้เฉย ๆ มันจะรู้ตอนตาย คนเราตายแล้วต้องเกิดใหม่ ตายแล้วไม่สูญ

ให้คำสอนเมื่อ ๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๕

อ่านบทความฉบับเต็มน “มองการณ์ไกล” ↗

๓๑) ใคร ๆ ก็อยางคบหา

เราต้องสร้างบุญของเราให้มาก ๆ สร้างบุญให้เป็นภูเขา ใครเขาจะยังไงเราก็สร้างบุญของเราไป สร้างความดีของเราไป คนอื่นเขาไม่เห็นก็ไม่เป็นไร คนที่สร้างความดี ใคร ๆ เขาก็อยากคบหา

ให้คำสอนเมื่อ ๑๗ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๕

อ่านบทความฉบับเต็มน “ใคร ๆ ก็อยากคบหา” ↗

๓๒) ทำแต่กรรมดี

ให้เราสร้างแต่กรรมดี สิ่งที่ไม่ดีให้ภพชาตินี้เป็นชาติสุดท้ายที่จะเอามันออกให้หมด แล้วภพชาติต่อไปเราจะมีแต่กรรมดี แต่เราต้องมาเกิดอีกเพราะกิเลสเรายังไม่หมด

ให้คำสอนเมื่อ ๑๔ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๕

อ่านบทความฉบับเต็มน “ทำแต่กรรมดี” ↗

๓๓) บุญทำความสะอาดธรณีสงฆ์

คนที่ทำความสะอาดธรณีสงฆ์ ไม่ว่าจะไปอยู่สวรรค์ชั้นใดก็ตาม จะใสสว่าง ผิวพรรณวรรณะก็ผุดผ่องกว่าเทวดาองค์อื่น ๆ คนที่จะมาทำความสะอาดอย่างนี้มีน้อย เทวดาที่จะมีผิวพรรณสว่างใสวอย่างนั้นก็มีน้อย ถ้าเรามีแรงเราก็ทำไปนะ

ให้คำสอนเมื่อ ๒๙ มกราคม พ.ศ. ๒๕๒๖

อ่านบทความฉบับเต็มน “บุญทำความสะอาดธรณีสงฆ์” ↗

๓๔) คนมีบุญมากปกครองคนมีบุญน้อย

คนมีบุญน้อยไปเองไม่ได้ ต้องเข้ามาอาศัยบารมีของคนมีบุญมาก คนมีบุญน้อยจะไปสวรรค์ก็ไปเองไม่ได้ ต้องอาศัยคนมีบุญมากคอยฉุดไป คนที่จะไปช่วยพ่อขึ้นมาจากนรกได้น่ะมีน้อยนะ แทบจะไม่มีเลย

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่ (มีหมายเหตุ ๒๒ พฤศจิกายน ๒๕๒๔ ในเนื้อคำสอน)

อ่านบทความฉบับเต็มน “คนมีบุญมากปกครองคนมีบุญน้อย” ↗

๓๕) บุญเก่า บุญใหม่

คุณยายสงสารทั้งคนจนคนรวย คนรวยทำบุญเก่าไว้ดีจึงมีสมบัติ ถ้าเราไม่ชวนเขาทำบุญ บุญเก่าเขาก็จะหมด ภพชาติต่อไปก็จะจนและลำบาก คนจนบุญเก่าทำมาน้อย ถ้าเราไม่ชวนเขาทำบุญ ภพชาติต่อไปเขาจะจนยิ่งกว่านี้อีก เราต้องชวนเขาทำบุญ จะได้มีสมบัติติดตัวไป

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็มน “บุญเก่า บุญใหม่” ↗

๓๖) ช่วยคนอื่นได้ ต้องมีบุญมาก

คุณยายสงสารคน อยากจะช่วยเหลือคน คนที่จะช่วยคนอื่นได้ต้องมีบุญมาก คุณยายจึงเร่งสร้างบุญให้กับตัวเอง

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็มน “ช่วยคนอื่นได้ ต้องมีบุญมาก” ↗

๓๗) ได้บุญทุกวัน

คนที่สร้างวัดย่อมได้บุญมาก เพราะทำให้คนที่มาอยู่มาใช้ได้รับความสุขสบาย ตราบใดที่วัดยังอยู่ อาคารแต่ละหลังยังไม่พังทลาย ผู้สร้างย่อมได้รับบุญไปทุกวัน ๆ

ให้คำสอนเมื่อ ๑๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๔

อ่านบทความฉบับเต็มน “ได้บุญทุกวัน” ↗

๓๘) ได้ตามที่ตั้งใจไว้

คุณยายอธิษฐานผ้าป่าที่จะทอดวันมาฆบูชา พ.ศ. ๒๕๓๔ น้อมใจมาไว้ที่ศูนย์กลางกาย รุกขเทวดา อากาศเทวดา ภุมมเทวดา เทวดา ๖ ชั้น พรหม ๑๖ ชั้น อรูปพรหม ๔ ชั้น ตลอดแสนโกฏิจักรวาล อนันตจักรวาล ให้มารับรู้อนุโมทนาบุญที่คุณยายจะทอดผ้าป่า ใครตั้งใจมากก็ได้มาก ตั้งใจน้อยก็ได้น้อย

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่ (มีหมายเหตุ ๑๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๔ ในเนื้อคำสอน)

อ่านบทความฉบับเต็มน “ได้ตามที่ตั้งใจไว้” ↗

๓๙) ทำบุญไม่สูญ

คุณยายเดินทางไปเชิญชวนสาธุชนมาร่วมบุญทอดผ้าป่ามาฆบูชา พ.ศ. ๒๕๓๓ ที่ศูนย์กัลยาณมิตร จังหวัดอุบลราชธานี เชียงใหม่ พิษณุโลก คุณยายพูดให้ธรรมะว่า บุญเอาติดตัวไปได้ มีน้อยทำน้อย ทำบ่อย ๆ ก็มากเอง เหมือนเก็บเงินใส่กระปุก ถ้าเราทำบุญ สมบัติก็เป็นของเรา ติดตัวเรา ข้ามภพข้ามชาติ ทำบุญไม่สูญเปล่า

ให้คำสอนเมื่อ ๑๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๒

อ่านบทความฉบับเต็มน “ทำบุญไม่สูญ” ↗

๔๐) เพราะบุญ

คุณยายบอกบุญเพราะคุณยายรักบุญ บุญคือความดี จะทำให้คุณยายพ้นทุกข์ คุณยายอยากได้บุญเพราะภพชาติต่อไปคุณยายต้องเกิดอีก ที่เขายากจนเพราะเขาไม่ทำทาน บอกบุญเขาเขาก็ได้บุญ เราก็ได้บุญ ไปกันเป็นหมู่คณะ ภพชาติต่อไปจะได้พบกันอีก ไม่ต้องเจอคนพาล

ให้คำสอนเมื่อ ๑๗ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๒

อ่านบทความฉบับเต็มน “เพราะบุญ” ↗

๔๑) บุญช่วย

สาธุชนท่านหนึ่งกราบเรียนถามคุณยายว่า เวลาพบอุปสรรคและอยู่ห่างไกลจากคุณยายจะขอบารมีคุณยายให้ช่วยจะทำอย่างไร คุณยายตอบว่าให้นึกถึงบุญกุศลที่เราทำบุญทำทาน เรียกบุญช่วย บุญจะช่วยเราได้ ถ้าเราคบคนพาล คนพาลก็ช่วยเราไม่ได้ บุญจะทำให้เราได้พบกับคนดี ๆ ที่จะช่วยเราได้

ให้คำสอนเมื่อ ๑๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๒

อ่านบทความฉบับเต็มน “บุญช่วย” ↗

๔๒) อายุน้อยไม่เป็นไร ขอให้บุญเยอะ

ไม่ต้องกลัว อายุน้อยไม่เป็นไร ขอให้บุญเยอะก็แล้วกัน บุญเป็นคนคุม ไม่ใช่อายุ ตัวเราเป็นหุ่น บุญเป็นคนทำ ถ้าบุญเรามากก็เป็นหัวหน้าในที่นั้น

ให้คำสอนเมื่อ ๒๓ กันยายน พ.ศ. ๒๕๓๔

อ่านบทความฉบับเต็มน “อายุน้อยไม่เป็นไร ขอให้บุญเยอะ” ↗

๔๓) อายุสั้น อายุยืน

คนเราอายุสั้นเพราะในอดีตฆ่าเบียดเบียนสัตว์มามาก ต้องใช้กรรมเลยอายุสั้น คนอายุยืนอย่างคุณยาย เพราะในอดีตคุณยายไม่ค่อยฆ่าเบียดเบียนสัตว์ ต้องทำใจว่าทุกคนก็ต้องตายทั้งนั้น จะช้าหรือเร็วเราเองก็ต้องตาย

ให้คำสอนเมื่อ ๒๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๓๔

อ่านบทความฉบับเต็มน “อายุสั้น อายุยืน” ↗

๔๔) สร้างบุญให้มาก

ในตัวเรามีดวงบุญกับดวงบาป เราต้องสร้างบุญของเราให้มาก ๆ คุณยายสู้ทุกอย่าง มีอะไรเกิดขึ้นคุณยายดู แก้ปัญหา ไม่ถอย เวลาจะช่วยเหลือใครเราก็ต้องมองดูตัวเราก่อน แล้วดูตัวเขาว่าเราช่วยเขาไหวไหม ถ้าไม่ไหวก็วางอุเบกขา

ให้คำสอนเมื่อ ๙ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๓๔

อ่านบทความฉบับเต็มน “สร้างบุญให้มาก” ↗

๔๕) เอาไปได้แต่บุญบาป

คนมียศมีตำแหน่งเวลาเข้าวัด ยศให้วางทิ้งไว้ มันเป็นเรื่องของโลก เวลาตายไปก็เอาติดตัวไปด้วยไม่ได้ ที่จะเอาติดตัวไปได้ก็คือบุญกับบาปเท่านั้น คนมียศก็คือคนสวมหัวโขน พอถอดหัวโขนออกก็ไม่มีใครสนใจ ทุกอย่างขึ้นอยู่กับบุญและบาป

ให้คำสอนเมื่อ ๑๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๒

อ่านบทความฉบับเต็มน “เอาไปได้แต่บุญบาป” ↗

๔๖) อำนาจบุญ

บุญเป็นของกลาง ต้องทำเอง ใครตักตวงได้มากเท่าไหร่ก็เป็นบุญของคนนั้น แม้จะเป็นคนมีอำนาจหรือร่ำรวยก็ตาม พอเวลาหมดบุญแล้วใครโจมตีก็ล้มลงได้ ถ้ายังมีบุญอยู่ใครจะทำอย่างไรก็ล้มไม่ลง

ให้คำสอนเมื่อ ๑๓ กันยายน พ.ศ. ๒๕๒๗

อ่านบทความฉบับเต็มน “อำนาจบุญ” ↗

๔๗) ฆ่าตัวตาย

คุณอย่าทำลายสังขารตัวเองเลยนะ อีกไม่นานเราก็ต้องตายทุกคนอยู่แล้ว เกิดมาเป็นคนนี้ยากนะ ถ้าเราทำลายสังขารของเราเอง พอไปเกิดชาติต่อ ๆ ไป เมื่อถึงเวลาอายุเท่านี้ เราก็ต้องฆ่าตัวตายอย่างนี้อีก ๕๐๐ ชาติ

ให้คำสอนเมื่อ ๒๖ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๓๕

อ่านบทความฉบับเต็มน “ฆ่าตัวตาย” ↗

๔๘) ดวงบุญดวงบาป

ใจเป็นของละเอียด ลึกซึ้ง เวลาคิดถึงบุญใจจะเข้ามาอยู่ในดวงบุญ เวลาจะทำบาปใจจะซึมแทรกไปอยู่ในดวงบาป ทั้งบุญและบาปอยู่ที่เดียวกันคือที่ศูนย์กลางกายของเรา คิดเรื่องบุญบ่อย ๆ ดวงบุญก็โตขึ้น ๆ บุญจะสะสมมากเข้า ๆ ก็เป็นภูเขาได้เหมือนกัน

ให้คำสอนเมื่อ ๑๒ เมษายน พ.ศ. ๒๕๒๖

อ่านบทความฉบับเต็มน “ดวงบุญดวงบาป” ↗

๔๙) บุญและบาปสอนให้คิด

ทุกอย่างในโลกนี้มีบุญเป็นเครื่องตัดสิน มีบุญเป็นต้นเหตุ ทุกอย่างจะสำเร็จหรือชนะได้ก็อาศัยบุญเท่านั้น บุญเป็นเครื่องสอนตัวเอง ใครมีบุญมาก บุญในตัวก็จะสอนให้ทำถูก ให้ทำในสิ่งที่เกิดความสุขความเจริญแก่ตนเอง ถ้าใครมีบุญน้อยบาปมาก สอนตัวเองได้น้อย ก็จะทำให้ตัดสินใจพลาด

ให้คำสอนเมื่อ ๓ เมษายน พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็มน “บุญและบาปสอนให้คิด” ↗

๕๐) แหล่งกลาง

อะไรที่ไม่ดีอย่าไปทำ อย่าไปคิดว่าทำผิดเล็ก ๆ น้อย ๆ ไม่เป็นไร ไม่มีใครรู้ แต่ตัวเราเห็น พอตายไปเรารู้กันว่าที่เราทำผิดไว้แก้ไขไม่ได้เสียแล้ว เพราะตายไปเป็นกายละเอียดไม่สามารถแก้ไขได้ ต้องเป็นกายมนุษย์หยาบนี้เท่านั้นจึงจะแก้ไขตัวเองได้

เมษายน พ.ศ. ๒๕๒๓ (ต้นฉบับไม่ระบุวัน)

อ่านบทความฉบับเต็มน “แหล่งกลาง” ↗

หมวดที่ ๒ · ธรรม — ๒๗ คำสอน

เกี่ยวกับการปฏิบัติธรรม ความมีสติ ความลับของธรรมะ และการใช้ธรรมะเป็นเครื่องมือแก้ปัญหาทั้งปัจจุบันและในอนาคต

๑) ตั้งสติก่อนพูด

คนเราทำงานด้วยกัน เวลาคิดอะไรไม่ออกต้องหลบออกไปหาที่เงียบ ๆ สักพักหนึ่ง หลับตาทำใจให้หยุดนิ่ง เดี๋ยวเรื่องต่าง ๆ จะโผล่ขึ้นมาสอนเราว่าจะทำอย่างไร แล้วค่อยตั้งสติไปพูด ถ้าคิดว่าพูดแล้วจะขาดทุนก็อย่าเพิ่งพูด ให้กลับไปนั่งสมาธิใหม่จนใจสบายแล้วค่อยกลับมาพูด เพราะชีวิตเดี๋ยววันเดี๋ยวคืน จะทำอะไรก็ให้รีบทำตั้งหลักให้ดี

ให้คำสอนเมื่อ ๙ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “ตั้งสติก่อนพูด” ↗

๒) สมาธิช่วย

เวลาเราคิดอะไรไม่ออก ให้หลบไปเงียบ ๆ ไปนั่งสมาธิ เอาใจรวมเข้าไปในตัว แล้วรวมงานทั้งหมดของเราเข้าไปไว้ในตัวด้วย เราจะคิดออก จะจัดแผนงานได้ว่าจะต้องทำอะไร ทำยังไง จะเห็นชัด นั่งสมาธิทำให้เกิดปัญญา คุณยายใช้วิธีนี้เหมือนกัน งานในครัวมีปัญหาตรงไหนก็กลับเข้าไปในกุฏินั่งเงียบ ๆ สักพัก แล้วก็จะคิดวางแผนออกว่าควรจะแก้ปัญหายังไง

ให้คำสอนเมื่อ ๙ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “สมาธิช่วย” ↗

๓) นิ่งเงียบเหมือนแพ้แต่ชนะ

ไม่ว่าใครจะว่ายาย เถียงยาย หรือทะเลาะกับยาย จะเป็นลูกศิษย์ใกล้ชิดหรือผู้ใหญ่กว่า เวลามีอารมณ์ก็ว่ายายต้องอย่างนั้น คุณยายจะเงียบ ยอมแพ้เขาไปก่อน ให้เขาพูดและว่าไป พอเหนื่อยก็หยุดเอง ปล่อยให้เขาโกรธมีอารมณ์ว่าไปคนเดียว คุณยายเงียบอย่างเดียว คุณยายเอาชนะทุกคนแบบนี้มาทั้งนั้น

ให้คำสอนเมื่อ ๑๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๓๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “นิ่งเงียบเหมือนแพ้แต่ชนะ” ↗

๔) รู้จริงไม่อวดใคร

คนอวดรู้มัวแต่สู้กัน คนที่รู้จริงไม่ต้องอวดกับใคร จึงชนะในที่สุด

ให้คำสอนเมื่อ ๑๗ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “รู้จริงไม่อวดใคร” ↗

๕) รู้ทันหมด

คุณยายเป็นคนแรกที่คิดสร้างวัดตั้งแต่เริ่มต้น เพราะคิดว่าเริ่มไว้แล้วต้องเอาให้ดี เอาให้ได้ตลอด เรื่องไม่ดีแต่ละเรื่องที่เกิดขึ้นคุณยายต้องนั่งเข้าที่แก้แทบแย่ ยิ่งอายุมากก็ยิ่งเหนื่อยมาก เรื่องทุกอย่างคุณยายรู้ทันหมด เพียงแต่จะถึงเวลาพูดหรือไม่พูดเท่านั้น คุณยายบอกว่าในโลกนี้ไม่มีความลับ เพียงแต่เรายังไม่สนใจเท่านั้นเอง

ให้คำสอนเมื่อ ๑๐ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “รู้ทันหมด” ↗

๖) ห่วงธรรมะ

มาอยู่วัดปากน้ำทำวิชชากับหลวงพ่อ คุณยายไม่ได้หนีไปไหนเลย คนอื่นเขากลับบ้านบ้าง เดี๋ยวไปโน่นไปนี่บ้าง แต่คุณยายห่วงธรรมะ รักธรรมะ ไม่เคยหนีไปไหนเลย คนอื่นจึงรู้ไม่เท่าคุณยาย

ให้คำสอนเมื่อ ๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๒

อ่านบทความฉบับเต็ม “ห่วงธรรมะ” ↗

๗) ธรรมะเป็นเรื่องสำคัญ

การนั่งธรรมะเป็นเรื่องสำคัญที่สุดในชีวิต เราต้องคิดอยู่เสมอว่าต้องเข้าถึงธรรมะให้ได้ ต้องหมั่นนึกถึงบ่อย ๆ ทุกเวลา ไม่ว่าจะเดิน ขับรถ หรือทำอะไรก็ตาม เมื่อมีเวลาก็ให้นึกถึงให้มาก ๆ เหมือนคุณยายที่ยังไม่เห็นธรรมะก็พยายามนั่ง ขยันนั่งจนเห็นธรรมะ แล้วก็ไปขาดรู้ ถ้าเราไม่หาความสุขในชาตินี้ ชาติหน้าก็หาไม่พบ

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่ (มีหมายเหตุ ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๓๕ ในเนื้อคำสอน)

อ่านบทความฉบับเต็ม “ธรรมะเป็นเรื่องสำคัญ” ↗

๘) หน้าที่ที่สำคัญที่สุด

ในชีวิตของเราต้องมีความเพียรที่จะนั่งธรรมะให้ยิ่ง ๆ ขึ้นไป สมัยก่อนคุณยายยังไม่เห็นธรรมะก็พยายามนึกทั้งเดินและนั่ง พอทำไปทำไปใจก็หยุด เข้าถึงธรรมได้ การเข้าถึงธรรมะนี่แหละเป็นหน้าที่ที่สำคัญที่สุด

ให้คำสอนเมื่อ ๒ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “หน้าที่ที่สำคัญที่สุด” ↗

๙) กำปั้นทุบขี้ดิน

การนั่งธรรมะก็เหมือนกำปั้นทุบขี้ดิน เพราะทุกอย่างต้องอาศัยดิน ดินจึงเป็นสิ่งสำคัญมาก เวลาปฏิบัติธรรมอย่านึกว่าเราจะไม่รู้ไม่เห็น จะทำไม่เป็นอย่างคนอื่นเขา ทุกคำภาวนาว่าสัมมาอรหังก็ได้บุญทุกคำ หลับตาทีไรก็ได้บุญทุกที อยู่ทางธรรมอย่าประมาท ต้องทำไปเรื่อย ๆ ไม่ต้องกลัวใครจะด่า

ให้คำสอนเมื่อ ๑๙ มกราคม พ.ศ. ๒๕๑๘

อ่านบทความฉบับเต็ม “กำปั้นทุบขี้ดิน” ↗

๑๐) สร้างบารมีให้ดี ต้องติดธรรมะ

ชีวิตนี้เกิดมาสร้างบารมี ต้องพยายามทำความดีให้เต็มที่ ถ้าจะสร้างบารมีให้ได้ดีจริง ๆ ต้องติดธรรมะ อย่าติดบุคคล แล้วจะสร้างบารมีไปได้ตลอด จะนำความเจริญมาสู่ตัวเองและหมู่คณะ ถ้าติดบุคคลแล้วจะสร้างบารมีไปไม่ได้ตลอด จะเดือดร้อนในภายหลัง ถ้าติดธรรมะมีธรรมะเป็นที่พึ่ง จะได้บุญที่สะอาดบริสุทธิ์ติดตัวไปทุกวัน

ให้คำสอนเมื่อ ๑๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “สร้างบารมีให้ดี ต้องติดธรรมะ” ↗

๑๑) ธรรมะเท่านั้นที่ช่วยเราได้

ทั่วแสนโกฏิจักรวาล อนันตจักรวาล ไม่มีใครช่วยเราให้พ้นทุกข์ได้ นอกจากธรรมะเท่านั้น เกาะธรรมะให้แน่น ๆ เวลาคุณยายนั่งธรรมะ ใจก็จรดที่ศูนย์กลางกาย ผ่านกายต่าง ๆ เข้าไปเรื่อย ๆ จนถึงพระนิพพาน แต่พอจะพูดกับใคร ใจมันก็หยาบ อายตนะหยาบก็เกาะ กิเลสมันก็เกาะ ถ้ารักธรรมะจริงก็ไม่ต้องนึกถึงคนอื่น ให้นึกแค่ตัวเอง

ให้คำสอนเมื่อ ๑๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “ธรรมะเท่านั้นที่ช่วยเราได้” ↗

๑๒) หยุด เท่านั้นคือตัวสำเร็จ

สำเร็จหมดทั้งทางโลกทางธรรม แต่ทางธรรมต้อง “หยุด” ถ้าไม่หยุดก็ไปไม่ได้ ยิ่งหยุดเท่าไรก็ยิ่งไปเร็วเท่านั้น อย่างเรื่ององคุลีมาลที่วิ่งไปตัดนิ้วพระพุทธเจ้า วิ่งไปก็ร้องว่าสมณะหยุด พระพุทธเจ้าตรัสตอบว่าสมณะหยุดแล้ว ท่านสิยังไม่หยุด “หยุด” คำนั้นแหละคือตัวสำเร็จ

ให้คำสอนเมื่อ ๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “หยุด เท่านั้นคือตัวสำเร็จ” ↗

๑๓) อย่างอื่นทิ้งให้หมด

ทำสมาธิ สัมมาอรหังก็ได้บุญแล้ว การได้ธรรมกายไม่ใช่ของง่าย ๆ ใจเรามันวิ่งไปทั่วรอบโลก ต้องดึงมันเข้ามาให้หยุดให้นิ่งอยู่ที่ศูนย์กลางกาย เหนือสะดือ ๒ นิ้ว เรื่องอื่นอย่าไปคิด ทิ้งมันไปให้หมด พอใจหยุดใจนิ่ง มันก็จะสว่างในท้อง ทำใจให้หยุดให้นิ่ง นึกถึงองค์พระให้ใส

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “อย่างอื่นทิ้งให้หมด” ↗

๑๔) บุกธรรมะอย่างเดียว

เรื่องธรรมะคุณยายทำจนรู้หมดทุกสิ่งทุกอย่างว่าอะไรเป็นอะไร อยู่ที่ไหน เวลาเข้าที่แล้วทิ้งทุกอย่างหมด เอาแต่ธรรมะอย่างเดียว บุกธรรมะอย่างเดียว ถอยออกจากธรรมะละเอียดทีละชั้น จากกายพระอรหัตจนถึงกายมนุษย์หยาบ เพราะยังอาศัยโลกอยู่จึงต้องถอยมาหยาบ พอเรื่องข้างนอกเรียบร้อยก็ทิ้ง เอาธรรมะคืน

ให้คำสอนเมื่อ ๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “บุกธรรมะอย่างเดียว” ↗

๑๕) ไม่ต้องให้ใครมาโอ๋

พวกเราอย่าน้อยใจ เราต้องเข้าใจว่าหลวงพ่อมีงานมาก ไม่ได้มาโอ๋ คุณยายไม่ชอบให้ใครมาโอ๋เลย แต่คนบางพวกแก่งแย่งชิงดีกัน อะไร ๆ ก็อยากให้หลวงพ่อโอ๋ แย่งกันไปแย่งกันมา ธรรมะก็เลยไม่ก้าวหน้า

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่ (มีหมายเหตุ ๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๒๕ ในเนื้อคำสอน)

อ่านบทความฉบับเต็ม “ไม่ต้องให้ใครมาโอ๋” ↗

๑๖) เกาะรถให้ดี

ศูนย์พุทธจักรฯ นี้เปรียบเหมือนภูเขา คนที่ไม่กล้าปีนคือคนที่เห็นระเบียบวินัยของวัดแล้วไม่อยากทำตาม อยากฝืนระเบียบวินัย เกาะรถให้ดี ๆ นะหลานนะ อย่าให้ตกลงไปเด็ดขาด ต้องนั่งธรรมะให้มาก พยายามทำจิตทำใจทำตัวให้เป็นบุญ แล้วทำสัมมาอะระหังไปเรื่อย ๆ

ให้คำสอนเมื่อ ๒๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “เกาะรถให้ดี” ↗

๑๗) รับศึกได้

ธรรมะของคุณยายรับศึกได้เป็นร้อย เรื่องนี้ไม่มีใครเข้าใจ แต่ตัวคุณยายเองเข้าใจดีว่าอะไรเป็นอะไร เพราะได้ปฏิบัติธรรมมามากและหวังพึ่งธรรมะในตัวเอง ถึงเอาตัวรอดได้อย่างนี้

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “รับศึกได้” ↗

๑๘) ไม่รู้จะบอกว่ามากเท่าไร

คุณยายทำความดีมาตลอดเป็นเวลาหลายสิบปี อยู่ทำวิชชากับหลวงพ่อวัดปากน้ำมาตลอด ได้รับวิชชาถ่ายทอดจากหลวงพ่อโดยตรง ความรู้ที่ได้รับถ่ายทอดมานี้มากมายจนไม่รู้จะบอกว่ามากเท่าไร เมื่อได้ที่ดินใหม่ ๆ ๒๐๐ ไร่ มองแล้วก็นึกว่าเนื้อที่ใหญ่โตมาก ไม่พอที่จะใส่ความรู้ของคุณยายได้หมด

ให้คำสอนเมื่อ ๑๒ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “ไม่รู้จะบอกว่ามากเท่าไร” ↗

๑๙) ไม่รู้จริง

เรื่องธรรมะของหลวงพ่อวัดปากน้ำ คุณยายรู้ดี รู้มากที่สุด เพราะอยู่ทำวิชชากับหลวงพ่อมาตลอดไม่ได้ไปไหนเลย ตั้งแต่สมัยก่อนสงครามโลกจนถึงสงครามโลกเลิกแล้วก็ยังทำวิชชาอยู่ คนที่เอาวิชชาของหลวงพ่อไปพูดท่าโน้นท่านี้ แสดงว่าไม่รู้จริง แต่อยากทำตัวเป็นคนมีชื่อเสียง

ให้คำสอนเมื่อ ๑๒ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “ไม่รู้จริง” ↗

๒๐) ละเอียดจริง ๆ

ที่ว่าธรรมะละเอียดนั้น ละเอียดจริง ๆ ขนาดว่ากินข้าวก็รู้เลยว่าสัตว์กินสัตว์ ดูในตัวเอง เวลากินก็ดูในไส้ตัวเอง เห็นคนกินคน เพราะสัตว์ที่กินเข้าไปก็คนเหมือนกับเรานี่แหละ เพียงแต่ไปสวมขันธ์ที่เป็นหมู เป็ด ไก่ ตามกรรมของมันเท่านั้น

ให้คำสอนเมื่อ ๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๒

อ่านบทความฉบับเต็ม “ละเอียดจริง ๆ” ↗

๒๑) ความลับไม่มีในโลก

ธรรมะของคุณยายละเอียดมาก ละเอียดจนเห็นทุกสิ่งทุกอย่าง เหมือนอย่างที่โบราณว่าความลับไม่มีในโลก นี่เรื่องจริง เพราะไม่มีความลับสำหรับผู้ที่มีธรรมะละเอียดมาก ๆ จะปิดบังได้แต่เฉพาะผู้มีกิเลสเท่านั้น

ให้คำสอนเมื่อ ๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๒

อ่านบทความฉบับเต็ม “ความลับไม่มีในโลก” ↗

๒๒) รักธรรมะมากที่สุด จึงได้ดี

คุณยายสังเกตหมอปิยะ หมอคว้าน หมอเจริญ แต่ละหมอที่รักษาคุณยายก็เก่งคนละอย่าง ชำนาญไม่เหมือนกัน คนเราจะทำอะไรเก่งก็อาศัยที่ว่ารักในสิ่งที่ทำนั้น ๆ เหมือนคุณยายรักธรรมะมากรักเป็นที่สุด ธรรมะของคุณยายจึงละเอียดตลอดเวลาและเชี่ยวชาญ

ให้คำสอนเมื่อ ๑๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๐

อ่านบทความฉบับเต็ม “รักธรรมะมากที่สุด จึงได้ดี” ↗

๒๓) รักธรรมะจริง ๆ

คุณยายปฏิบัติธรรมมาก ในสมัยสงครามโลกต้องนั่งธรรมะเวลากลางวัน ๖ ชั่วโมง กลางคืน ๖ ชั่วโมง แม้ไม่ได้ทำวิชชารุ่นแรก แต่ก็มาทันทำวิชชาละเอียด ๆ เพราะหลวงพ่อเริ่มทำวิชชาละเอียดตอนที่คุณยายเข้ามาอยู่ในโรงงาน ธรรมะของคุณยายจึงเชี่ยวชาญมาก เพราะในชีวิตของคุณยาย คุณยายรักธรรมะจริง ๆ

ให้คำสอนเมื่อ ๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๒

อ่านบทความฉบับเต็ม “รักธรรมะจริง ๆ” ↗

๒๔) ทำวิชชาได้

เพราะคุณยายเป็นคนบริสุทธิ์กาย วาจา ใจ มีศีล มีสัจจะ และรักธรรมะมากที่สุด เมื่อมาถึงหลวงพ่อวัดปากน้ำก็ได้ทำวิชชาเลย ปกติคนที่จะทำวิชชาได้ต้องสอบแล้วสอบอีก สอบกันมากมายก่อน ถ้าผ่านจึงเข้าทำวิชชาได้

ให้คำสอนเมื่อ ๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๒

อ่านบทความฉบับเต็ม “ทำวิชชาได้” ↗

๒๕) ความลับแม้เส้นผมก็ไม่มี

ความลับไม่มีในโลก ธรรมะของหลวงพ่อวัดปากน้ำละเอียดลึกซึ้ง คุณยายได้เจอมาแล้ว เห็นกระจ่างหมดทุกอย่าง ฉะนั้นใครทำอะไรก็ทำให้ดี จะปิดบังอะไรไม่ได้ ยายไปเจอมาแล้วใช้เวลา ๒ อาทิตย์ทำวิชชาหลวงพ่อ ใช้ไป คุณยายตอบปัญหาทุกอย่างได้ เอาตัวรอดได้เพราะวิชชาของหลวงพ่อวัดปากน้ำ

ให้คำสอนเมื่อ ๒๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๙

อ่านบทความฉบับเต็ม “ความลับแม้เส้นผมก็ไม่มี” ↗

๒๖) สมาธิ

สมาธิเป็นบุญพื้นฐานที่จะทำให้เราพ้นทุกข์ ช่วยให้หลุดพ้นจากการเป็นบ่าวเป็นทาสของกิเลส การนั่งธรรมะต้องนั่งเหมือนไก่กกไข่ จะไม่ยอมลุกไปไหนเลย เวลานั่งให้ทิ้งทุกสิ่งทุกอย่าง นึกเข้าไปที่ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ ทำใจให้หยุดนิ่ง นึกให้เห็นดวงแก้วให้ชัดเจนให้ใสที่สุด หรือนึกให้เห็นองค์พระก็ได้ นึกเรื่อย ๆ นึกบ่อย ๆ ให้เห็นองค์พระชัด ๆ ใส ๆ

ให้คำสอนเมื่อ ๒๗ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “สมาธิ” ↗

๒๗) รักยิ่งชีวิต

คนเราจะรู้อะไรจริง มีความชำนาญมาก ต้องมีความรักในสิ่งที่ทำ ทำบ่อย ๆ ทำด้วยความรัก ความละเอียด ความประณีต คุณยายรักธรรมะมากยิ่งชีวิต รักความสะอาดบริสุทธิ์มาก ๆ ทำธรรมะจนชำนาญ

สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๓ (ต้นฉบับไม่ระบุวัน)

อ่านบทความฉบับเต็ม “รักยิ่งชีวิต” ↗

หมวดที่ ๓ · คบคน — ๗ คำสอน

เกี่ยวกับการคบคน การรับแขก ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ และการดูคนให้เป็น

๑) การรับแขก

การรับแขกเป็นเรื่องยาก ต้องทำตัวให้ดีและระวังรักษาความดีไว้ โดยเฉพาะเรื่องธรรมะ เพราะแขกมักนำเรื่องครอบครัวมาให้แก้ทุกข์ ซึ่งดึงใจเราออกจากธรรมะ หากคุยไม่มีสติก็จะถูกเขาดึงใจไป ถ้าคุยดีมีสติก็ค่อย ๆ ตะล่อมดึงเขาเข้าหาธรรมะ คุณยายสอนให้มองอดีต ปัจจุบัน และอนาคตของตนให้ดีในเวลารับแขก จะได้ไม่เผลอตัว ไม่เสียเวลาเปล่า ๆ อีกทั้งโบราณท่านว่า สวดมนต์เป็นยาทา ภาวนาเป็นยากิน

ให้คำสอนเมื่อ ๑๐ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “การรับแขก” ↗

๒) ไม่เกลียดใคร

คุณยายไม่เกลียดใครเลย เพราะกลัวว่าชาติต่อไปผู้คนจะมาเกลียดยาย คุณยายมองไกล ๆ ไม่ได้มองแค่สั้น ๆ เฉพาะหน้า ดังนั้นคุณยายจึงรักทุกคน

ให้คำสอนเมื่อ ๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๓๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “ไม่เกลียดใคร” ↗

๓) แม้รู้ทัน ก็นิ่งเสีย

คุณยายมีญาณอย่างหนึ่ง แม้ไม่รู้หนังสือก็รู้เรื่องคนและทันคน แต่ก็ไม่อยากพูด เพราะพูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสีย ได้ตำลึงทอง หากไม่ทันคน คุณยายก็คงสร้างวัดไม่ได้

ให้คำสอนเมื่อ ๑๕ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๓๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “แม้รู้ทัน ก็นิ่งเสีย” ↗

๔) มนุษย์สัมพันธ์

เราต้องเข้ากับคนให้ได้ หากเราไม่พูดกับเขา เขาก็จะพูดกับเราเอง พวกที่ยังคิดว่าตัวเองแน่ อยู่คนละมุมโลก เราต้องเข้ากับคนให้ได้ทุกชั้นทุกคน เวลาเจ็บไข้ป่วยจะได้พึ่งพาอาศัยเขาได้

ให้คำสอนเมื่อ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๘

อ่านบทความฉบับเต็ม “มนุษย์สัมพันธ์” ↗

๕) เอาหมู่คณะ

คุณยายเป็นคนเอาหมู่คณะ เราต้องทำตัวให้เข้ากับทุกคน ไปไหนจะวางตัวเบ่งว่าข้าก็แน่ ย่อมไม่มีหมู่คณะ เวลาเกิดเหตุการณ์ขึ้นก็จะไม่มีใครช่วย

ให้คำสอนเมื่อ ๒๘ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “เอาหมู่คณะ” ↗

๖) ดูคนให้เป็น

เราต้องหัดดูคนให้เป็น ดูให้ละเอียดว่าใครเป็นใคร เหมือนหมาจิ้งจอกที่กินขี้แต่ทำทีจะเป็นราชสีห์ เวลาเจอขี้ก็ลืมเสีย สันดานมันฟ้องจะเป็นอะไรแน่ ต้องดูที่สันดานมัน

ให้คำสอนเมื่อ ๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “ดูคนให้เป็น” ↗

๗) การคบคน

การเลือกคบคนต้องเลือก คนไม่ดีไม่ควรคบ เพราะอาจติดเชื้อเอาได้ เหมือนผู้สูบเฮโรอีนที่ตอนแรกรู้ว่าไม่ดี แต่พอถูกชวนบ่อย ๆ เข้าก็ลอง ความวิบัติเหมือนเสนียด ซึมซับเข้าไปทีละน้อย กว่าจะรู้ตัวก็ถอนไม่ออก

ให้คำสอนเมื่อ ๘ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “การคบคน” ↗

หมวดที่ ๔ · สันโดษ — ๕ คำสอน

เกี่ยวกับความรีบร้อน การเตรียมตัว การรีบไปหวั่นวัน และการสันโดษผิดวิธี

๑) ต้องมีความดีเป็นฐาน

ผู้ที่ยังไม่มีความรู้ ไม่มีความดี แต่อยากดัง อยากมีชื่อเสียง อยากเป็นใหญ่ จะไปได้ไม่นานก็ตกกระป๋อง เพราะไม่มีฐานของความดีรองรับไว้ ยิ่งประกาศอย่างนี้ก็ยิ่งทำลายตัวเองเร็วขึ้น

ให้คำสอนเมื่อ ๑๒ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “ต้องมีความดีเป็นฐาน” ↗

๒) ไม่อยากได้สมบัติใคร

คุณยายสร้างวัด อาศัยบุญ มีกิน มีน้ำอาบ มีที่อยู่ ไม่อยากได้สมบัติใคร ไม่ไปลักขโมยใคร ใครทำอะไรกับยายก็ให้เขาแบกเอาไปให้หมด คุณยายจะไม่ทำให้ใครกระเทือนใจ

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “ไม่อยากได้สมบัติใคร” ↗

๓) สั่งสมความดี

คนเราเกิดมาแล้วต้องสร้างความดี คุณยายสั่งสมความดีทีละเล็กละน้อยทำไปเรื่อย ๆ อย่างสม่ำเสมอโดยไม่หวังเด่น เมื่อสั่งสมนานเข้า ผลของความดีก็ปรากฏ ได้ชื่นชมกับความดีที่ทำไว้ ความดีที่สั่งสมไว้ไม่มีใครจะปิดบังได้ ไม่อยากดังก็ดังเอง

ให้คำสอนเมื่อ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “สั่งสมความดี” ↗

๔) ไม่อยากเด่น อยากดัง

คุณยายไม่ทะเยอทะยาน ไม่อยากดัง ไม่อยากเด่นอย่างคนอื่น เป็นนิสัยติดตัวมานานแล้ว ที่วัดปากน้ำยายเงียบ ๆ พูดแต่เรื่องที่เป็นสาระ ในที่ทำวิชชาก็ไม่ค่อยพูด แต่เวลาพูดคนอื่นต้องฟังทั้งหมด คุณยายสอนว่าถ้าอยากเด่นอยากดังแต่บุญทำไว้ไม่พอรองรับ สุดท้ายก็จะไม่ได้ดังสมอยาก เหมือนฐานไม่ดีก็ต้องพัง

ให้คำสอนเมื่อ ๒๒ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “ไม่อยากเด่น อยากดัง” ↗

๕) สันโดษ

อย่าได้ทะเยอทะยาน อย่าโลภมาก ให้มีความสันโดษ มักน้อย ความโลภทำให้เป็นคนไม่ซื่อคดโกง ซึ่งคุณยายไม่ชอบที่สุด ถ้าโลภในสิ่งที่ไม่ดีก็ไม่มีความสุข ถ้าเป็นบุญของเราแล้วต้องได้มาเอง ไม่ต้องคิดทะเยอทะยาน

ให้คำสอนเมื่อ ๒๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๒

อ่านบทความฉบับเต็ม “สันโดษ” ↗

หมวดที่ ๕ · ความไม่ประมาท — ๑๖ คำสอน

เกี่ยวกับความไม่ประมาทในชีวิต การใช้เวลาให้เป็นประโยชน์ การเตรียมใจ และการสร้างบุญให้ได้เต็มที่

๑) เตรียมตัว

คุณยายสอนคุณย่าอายุ ๘๐ ปีที่เสียใจเพราะลูกชายคนเล็กไม่เชื่อฟัง ว่าเสียใจทำไม เขาโตแล้วบินได้ เขาก็ไปตามทางของเขา คุณยายยังยกตัวอย่างแมวที่เลี้ยงลูกจนโตแล้วก็ไป ว่าคนเราต้องเตรียมตัว ตายแล้วเอาอะไรไปไม่ได้ ทำบุญก็เอาบุญติดตัวไป ทำบาปก็ได้บาปติดตัวไป

ให้คำสอนเมื่อ ๒๔ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๓๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “เตรียมตัว” ↗

๒) รีบเข้าวัด

คุณยายสอนว่าควรเข้าวัดตั้งแต่เรายังหนุ่มยังแข็งแรง ไม่ใช่รอให้แก่ค่อยเข้า เพราะแก่แล้วจะเข้าไม่ไหว ไม่มีแรง อีกทั้งคนตายแล้วไม่สูญ ผู้ทำความดีพอละโลกและนึกถึงเรื่องดี ๆ ก็ไปสวรรค์ ผู้ทำความชั่วพอละโลก จิตก็จะเกาะเรื่องที่ไม่ดี

ให้คำสอนเมื่อ ๑๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๓๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “รีบเข้าวัด” ↗

๓) เดี๋ยววัน เดี๋ยวคืน

คนเราจะตายเมื่อไรไม่มีใครรู้เวลา จึงต้องรีบเข้าวัดก่อนที่เขาจะหามเข้า เพราะเดี๋ยววันเดี๋ยวคืนชีวิตก็หมดไป ต้องตักตวงเอาบุญติดตัวให้มาก ๆ บุญไม่มีกิเลสแต่คนมีกิเลส เวลาเดือดร้อนต้องนึกถึงบุญ หาบุญได้ก็ใช้ให้เป็น หาเงินได้ก็ใช้เงินเป็น

ให้คำสอนเมื่อ ๑๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๓๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “เดี๋ยววัน เดี๋ยวคืน” ↗

๔) สมบัติล้ำค่า

คุณยายบอกว่าสมบัติที่ยายให้เป็นสมบัติที่ล้ำค่าที่สุด ให้จำคำนี้ไว้แล้วเก็บรักษาให้ดีที่สุด เพราะภายภาคหน้าจะได้เอาตัวรอด คุณยายมีแต่ความหวังดี มีแต่คำว่าให้ประโยชน์สูงสุด ขอให้ตั้งใจทำตัวให้ดี เอาบุญให้เต็มที่เมื่อยังมีกำลังแข็งแรง และช่วยกันทำศูนย์พุทธจักรฯ ให้สะอาดบริสุทธิ์ มีศีล มีสัจจะเหมือนที่คุณยายได้ทำเป็นตัวอย่างแล้ว

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “สมบัติล้ำค่า” ↗

๕) เวลาไม่คอยใคร

คุณยายตักเตือนพวกที่ขี้เกียจว่าไม่มีปัญญาคิด ตื่นมาต้องคิดว่าเดี๋ยวก็วัน เดี๋ยวก็เดือน เดี๋ยวก็ปี เวลาผ่านไปไม่รอ หากอยากทำความดีอะไรก็ให้รีบทำ ทำบุญก็โกยบุญเอาไป ทำบาปก็แบกบาปไป

ให้คำสอนเมื่อ ๑๐ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “เวลาไม่คอยใคร” ↗

๖) อย่าปล่อยเวลาให้เปล่าประโยชน์

ชีวิตของเราร่อยลงไปทุกวัน จึงควรรีบทำความดีให้มาก ๆ อย่าปล่อยเวลาให้เปล่าประโยชน์ เสียดายเวลาที่ผ่านไป เพราะมันทำให้ชีวิตของเราพลอยร่อยหรอไปด้วย

ให้คำสอนเมื่อ ๘ กันยายน พ.ศ. ๒๕๒๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “อย่าปล่อยเวลาให้เปล่าประโยชน์” ↗

๗) เหมือนหุ่นเชิด

คุณยายนึกถึงความตายจึงได้ทอดกฐิน ทอดผ้าป่า เพราะเวลามันไม่รอ เดี๋ยววันเดี๋ยวคืนเดี๋ยวพรุ่ง ไม่รู้จะตายเมื่อไร จึงรีบ ๆ ทำไว้เป็นบุญติดตัวไป เพราะคนเราตายไปแล้วเอาอะไรไปไม่ได้ เอาไปได้แต่บุญกับบาป คนเราเหมือนหุ่นที่บุญบาปพาไปเชิด

ให้คำสอนเมื่อ ๒๘ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “เหมือนหุ่นเชิด” ↗

๘) เตรียมใจ

คุณยายอธิษฐานว่าแม้จะเป็นโรคหนักหนาเพียงใดก็ตาม ขออย่าให้หมอปิดบังเลย ขอให้หมอบอกให้รู้หมด จะได้เตรียมตัวเตรียมใจได้

ให้คำสอนเมื่อ ๒๔ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “เตรียมใจ” ↗

๙) รีบโกย รีบพาย

“ยังหนุ่มยังแน่น รีบโกย รีบพาย ตลาดจะวาย สายบัวจะเน่า” เราจึงต้องรีบโกยบุญรีบพายบาป ใครจะพร่องก็ช่างเขา แต่สำหรับตนต้องให้สมบูรณ์ เพราะภพชาติสุดท้ายแล้วต้องเอาแต่สิ่งดี ๆ ติดตัวไป ไปคว้าธงชัยของชีวิตให้ได้ ที่จะถอยหลังกลับไม่มีอีกแล้ว จึงต้องอธิษฐานล้อมคอกไว้ให้ดี ให้ได้ประพฤติพรหมจรรย์ทุกภพทุกชาติ ตราบจนเข้าสู่พระนิพพาน

ให้คำสอนเมื่อ ๕ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๒

อ่านบทความฉบับเต็ม “รีบโกย รีบพาย” ↗

๑๐) แก่แล้วนะ

ให้พิจารณาว่าเราแก่ไปทุกวันแล้วนะ อย่านึกว่ายังเป็นหนุ่มเป็นสาวอยู่ คุณยายนึกว่าตนแก่ตั้งแต่ยังเป็นสาว ทำให้คุณยายเร่งสร้างบารมี

ให้คำสอนเมื่อ ๒๔ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “แก่แล้วนะ” ↗

๑๑) อย่าประมาทในวัย

เราแก่แล้ว อย่านึกว่ายังหนุ่มเป็นสาวอยู่ ให้คิดถึงความแก่ตลอดเวลา ถ้ายังทะนงว่าเป็นหนุ่มเป็นสาวอยู่ก็จะทำให้หลงตกนรกได้ง่าย ๆ ให้เอาบุญละเอียดมากกว่าบุญหยาบ เพราะบุญละเอียดทำให้หลุดจากกิเลส

ให้คำสอนเมื่อ ๑๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๑๘

อ่านบทความฉบับเต็ม “อย่าประมาทในวัย” ↗

๑๒) ขวนขวายสร้างบุญให้เต็มที่

ธรรมะเป็นของละเอียดลุ่มลึกมาก ยากที่คนทั่วไปจะเข้าถึงได้ง่าย ๆ กว่าเราจะได้เกิดมาเป็นมนุษย์ก็ยากลำบากแล้ว เกิดมาแล้วพบพระพุทธศาสนา จึงต้องสร้างบารมีให้คุ้มค่า ทุกคนก็ต้องตายและไม่รู้จะตายเมื่อไร จึงต้องขวนขวายหาบุญกุศลติดตัวไปมาก ๆ อีกทั้งไม่ควรขี้เกียจนั่งธรรมะ เพราะเมื่อมีสมาธิหนักแน่น บุญกุศลก็เกิดขึ้นแก่ใจเสมอ อกุศลก็แทรกไม่ได้

ให้คำสอนเมื่อ ๓๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๑๘

อ่านบทความฉบับเต็ม “ขวนขวายสร้างบุญให้เต็มที่” ↗

๑๓) เกิดคนเดียว ตายคนเดียว

ชีวิตเราเกิดมาคนเดียว ตายก็คนเดียว จะมัวไปห่วงใครไม่ได้ เมื่อเกิดมาแล้วพบพระพุทธศาสนาและพบวิชชาสำคัญแล้ว ยังไม่รีบขวนขวายเสียทำไม เวลาเสียเปล่า ๆ ได้อะไรบ้าง บุญที่ได้เพิ่มขึ้นก็รักษาให้ดี เพราะบุญละเอียดเป็นบุญที่สำคัญมาก

ให้คำสอนเมื่อ ๙ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๑๘

อ่านบทความฉบับเต็ม “เกิดคนเดียว ตายคนเดียว” ↗

๑๔) ศูนย์กลางกาย

คุณยายไม่เคยเบื่อการสร้างบารมี ไม่เคยเกียจคร้านในการปฏิบัติธรรมหรือสร้างกุศลธรรม จะเอาบุญมาก ๆ และไม่ยอมให้ใจห่างจากศูนย์กลางกาย ช่วงที่ออกไปทำงานอื่นก็รีบเอาใจกลับมาใหม่ เดี๋ยวบุญจะขาดสายไป ศูนย์กลางกายเป็นเหมือนหลุมหลบภัย เป็นเกราะคุ้มภัย อัคคีภัย ภัยใด ๆ ในโลกนี้หรือในวัฏสงสารไม่อาจทำอันตรายได้เลย

ให้คำสอนเมื่อ ๒ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๒

อ่านบทความฉบับเต็ม “ศูนย์กลางกาย” ↗

๑๕) ใบไม้

ร่วงเหมือนชีวิตคน เราทุกคนก็ต้องร่วงตายไปเหมือนใบไม้ คุณยายคิดถึงความแก่และความตายทุกวัน วันละหลาย ๆ ครั้ง

ให้คำสอนเมื่อ ๒๒ มกราคม พ.ศ. ๒๕๓๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “ใบไม้” ↗

๑๖) สังขาร

เราเกิดมาก็ต้องแก่ แก่แล้วก็ต้องตาย จึงต้องเข้าวัดตั้งแต่ยังหนุ่มยังสาว อย่างไรก็ต้องเข้าวัด ตัวเราเหมือนบ้าน เวลาตายสังขารก็ต้องทิ้งไว้ เราเอาไปได้ก็มีแต่บุญและบาป ทำบุญก็เอาบุญไป ทำบาปก็เอาบาปไป

ให้คำสอนเมื่อ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๓๕ (ต้นฉบับไม่ระบุวัน)

อ่านบทความฉบับเต็ม “สังขาร” ↗

หมวดที่ ๖ · ตน — ๑๗ คำสอน

เกี่ยวกับการดูแลตนเอง การพิจารณาตน การสอนตนเอง และการพึ่งตนเองเป็นฐานของทุกอย่าง

๑) สำคัญที่ปัจจุบัน

เด็กชายคนหนึ่งมากราบเรียนถามว่าชาติก่อนเคยเกิดเป็นใคร คุณยายตอบว่าเรื่องชาติก่อนนั้นเอาไว้ก่อน สำคัญอยู่ที่ตัวคุณในปัจจุบัน จะทำอะไรให้กับตัวเองเพื่อเอาตัวเองให้รอด

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “สำคัญที่ปัจจุบัน” ↗

๒) ประโยชน์ตน และผู้อื่น

คุณยายทำเพื่อตัวเองและเพื่อคนหมู่มาก เราเกิดมาควรทำประโยชน์อย่างน้อยหนึ่งอย่าง ถ้าทำให้ตัวเองได้แล้วยังทำให้คนหมู่มากได้ด้วย ชีวิตนี้เกิดมาก็คุ้มแล้ว

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “ประโยชน์ตน และผู้อื่น” ↗

๓) อาศัยบุญ

ในที่สุดตัวเราเองเท่านั้นที่จะช่วยเราได้ หวังพึ่งคนอื่นไม่ได้ ต้องอาศัยบุญและความตั้งใจของเราเอง หากเอาใจจรดเข้าไปข้างในศูนย์กลางกาย ความรู้ก็จะกว้างขวางไม่มีที่สิ้นสุด แต่ถ้าเอาใจไว้ข้างนอกตัว ความรู้ก็ถูกบีบให้แคบลง

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “อาศัยบุญ” ↗

๔) แก้ไขตัวเอง

เราต้องคิดว่าชาตินี้เป็นชาติสุดท้ายที่เราจะมีโอกาสแก้ไขตัวเอง จึงต้องแก้ไขตัวเองให้ดีที่สุด ต้องสร้างบุญให้มาก ๆ ให้บุญเป็นภูเขา หากจะสร้างบุญให้ได้มากก็ต้องนั่งธรรมะมาก ๆ อธิษฐานมาก ๆ ล้อมคอกให้ดี

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “แก้ไขตัวเอง” ↗

๕) รักตัวเอง

ให้เราสร้างความดีของเราให้มากเข้า บุญมากเท่าภูเขาเมื่อไรอะไร ๆ ก็ปิดไม่อยู่ ใคร ๆ ก็จะเห็นความดีของเรา เราสร้างความดีและบุญของเราไปอย่างนี้จะได้ชื่อว่ารักตัวเอง ส่งเสริมตัวเอง ทำบุญมาก ๆ เข้า สักวันหนึ่งบุญจะเต็มแน่นอน ถึงวันนั้นเราก็สบาย มีแต่ความสุข

ให้คำสอนเมื่อ ๑๗ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “รักตัวเอง” ↗

๖) หามงคลใส่ตัว

เกิดเป็นคน ต้องหามงคลใส่ตัว ชีวิตถึงจะเจริญได้ จะต้องนึก ต้องคิดหามงคลใส่ตัว คิดแต่เรื่องดี ๆ ที่เป็นมงคล ใจถึงจะเจริญได้ ถ้าใจดี คำพูดก็เป็นมงคล ทำอะไรก็จะเป็นมงคลไปด้วย

ให้คำสอนเมื่อ ๗ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “หามงคลใส่ตัว” ↗

๗) ธรรมะเป็นที่พึ่ง

คุณยายมองไปตลอดหมดก็เห็นชัดว่า ในโลก ในธาตุ ในธรรมทั้งหมดนี้ไม่มีใครที่จะช่วยคุณยายได้ นอกจากคุณยายจะช่วยตัวเองเท่านั้น ทุกข์ของเราใครจะช่วยได้ คิดหาทางช่วยตัวเองอยู่เสมอ เพราะคุณยายมีธรรมะเป็นที่พึ่ง

ให้คำสอนเมื่อ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “ธรรมะเป็นที่พึ่ง” ↗

๘) เพื่อตัวเอง

สมัยที่หลวงพ่อวัดปากน้ำทำวิชชา ท่านเคยถามทุก ๆ คนว่ามาทำวิชชานี้เพื่ออะไร คนส่วนใหญ่ตอบว่าเพื่อพระศาสนา เพื่อวัด เพื่อหลวงพ่อ จนถามมาถึงยาย ยายตอบว่ามาทำวิชชานี้เพื่อตัวเอง ซึ่งเป็นคำตอบที่หลวงพ่อพอใจที่สุด เพราะทำไปก็เพื่อช่วยตัวของตัวเองให้พ้นทุกข์ พ้นจากการเป็นบ่าวเป็นทาสของพญามาร

ให้คำสอนเมื่อ ๒๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “เพื่อตัวเอง” ↗

๙) มองตัวเอง

คุณยายสอนให้มองตัวเองให้ทะลุ เข้าใจตัวเองอย่างชัดเจน เริ่มจากหยาบไปละเอียดเป็นขั้น ๆ เมื่อเข้าใจตัวเองแล้วก็เข้าใจสิ่งอื่นและคนอื่นได้ทั้งหมด เพราะโลกคือตัวเรา ต่างจากทางโลกที่มัวแต่มองคนอื่นจนร้อนใจและไม่เข้าใจ

ให้คำสอนเมื่อ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “มองตัวเอง” ↗

๑๐) สอนตัวเอง

เราเกิดมาแล้วควรรู้จักสอนตัวเอง คุณยายเองไม่เห็นต้องมีคนสอนเลย ทุกสิ่งทุกอย่างคอยสังเกตเอาแล้วก็สอนตัวเองได้ ตั้งแต่ล้างหม้อข้าวถ้วยชามให้เกลี้ยง เก็บของให้สะอาด ซ่อมเตียงเดิมจนสะอาด จนไม่มีที่จะทำ ผู้คนจึงไว้ใจคุณยายมาก สุดท้ายคุณยายย้ำว่าบุญจากการนั่งธรรมะในชาติที่แล้ว ๆ ทำให้เกิดปัญญาที่จะสอนตัวเองได้

ให้คำสอนเมื่อ ๖ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “สอนตัวเอง” ↗

๑๑) พึ่งตนเอง

คุณยายปรารภนับว่า หมดทั้งโลกทั้งธรรมจะหวังพึ่งคนอื่นไม่ได้ ต้องพึ่งตัวเราเอง

ให้คำสอนเมื่อ ๒๓ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “พึ่งตนเอง” ↗

๑๒) วิธีแก้ทุกข์

เวลามีทุกข์ให้สวดมนต์เยอะ ๆ นั่งภาวนาสัมมาอรหังให้มาก ๆ ไม่มีใครช่วยเราได้เท่ากับตัวเราเอง

ให้คำสอนเมื่อ ๒๗ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “วิธีแก้ทุกข์” ↗

๑๓) เอาตัวเองให้รอดก่อน

ตัวเราเหมือนลูกไก่ ยังไม่สามารถพ้นปากเหยี่ยวปากกาไปได้หรอก จึงควรพยายามเอาตัวเองให้รอดก่อน แล้วจึงคิดไปชักชวนคนอื่น คุณยายออกจากบ้านมาไม่เคยคิดถึงบ้านเลย พอกลับถึงบ้านเมื่อแม่ตาย สมบัติทั้งหมดก็แบ่งให้น้องชายและน้องสาวหมด เพราะเขาดูแลแม่

ให้คำสอนเมื่อ ๑๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “เอาตัวเองให้รอดก่อน” ↗

๑๔) พิจารณาด้วยธรรมะ

เมื่อมีเหตุการณ์เกิดขึ้นกับตัวเรา ต้องเอาธรรมขึ้นมาพิจารณาเสมอ อย่าให้หลงเพลิดเพลินตามกิเลสจนเป็นเหยื่อของกิเลส ต้องตรึกอยู่ในธรรมะ ปัญญาจากการนั่งธรรมะจะช่วยให้รู้สิ่งที่ถูกต้องมากที่สุด และควรพิจารณาอยู่เสมอว่าชีวิตเราเดินตามจุดมุ่งหมายหรือไม่

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “พิจารณาด้วยธรรมะ” ↗

๑๕) พิจารณาตนเอง

ก่อนนอนให้พิจารณาธรรมะให้ละเอียดแล้วค่อยนอน เริ่มจากดูการกระทำของตัวเองตั้งแต่ตื่นนอน กินข้าว ทำงาน นั่งธรรมะ รักษาศีล ทำทาน ว่าทำบุญมากน้อยแค่ไหน แล้วละเวรกรรม ละความชั่วทุกชนิด ละความบกพร่องในการประพฤติปฏิบัติธรรม เพื่อปรับปรุงให้ดีขึ้น เพราะชาตินี้เป็นชาติสุดท้าย ต้องเอาแต่บุญล้วน ๆ

ให้คำสอนเมื่อ ๓๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๑๙

อ่านบทความฉบับเต็ม “พิจารณาตนเอง” ↗

๑๖) เสาเข็มคุณธรรม

การสร้างบารมีให้ไปได้ตลอดรอดฝั่ง เราต้องเป็นผู้มีความบริสุทธิ์ทางกาย วาจา ใจ ซื่อสัตย์ ซื่อตรง ขยัน อดทน เงียบ ไม่อยากเด่นอยากดัง อ่อนน้อม เจียมตัว รู้จักประมาณตัวเอง มักน้อย สันโดษ รักความสะอาด รักกฎระเบียบวินัย และรักการประพฤติพรหมจรรย์

ให้คำสอนเมื่อ ๑๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “เสาเข็มคุณธรรม” ↗

๑๗) เอาตัวเองให้รอด

เรื่องชาติก่อนจะเป็นอะไรเอาไว้ก่อน สำคัญอยู่ที่ปัจจุบันนี้ จะทำอะไรให้กับตัวเองเพื่อเอาตัวเองให้รอด

ให้คำสอนเมื่อ ๑๐ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๓๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “เอาตัวเองให้รอด” ↗

หมวดที่ ๗ · ประพฤติพรหมจรรย์ — ๘ คำสอน

เกี่ยวกับความประพฤติ ความสุข ความบริสุทธิ์ และการทำตนให้น่าเชิญอยู่ร่วมกับผู้อื่น

๑) การสร้างบารมีให้ได้ตลอดรอดฝั่ง

คุณยายสอนอุบาสกเตรียมบวชว่า เมื่อเข้าวัดเพื่อหวังสร้างบารมีให้เต็มเปี่ยม ต้องทำจริง ๆ จัง ๆ จึงจะไปตลอดรอดฝั่งได้ เรื่องที่ต้องระวังมากคือเรื่องผู้หญิง ต้องเอาปัญญาและอุเบกขาเดินหน้า อย่าเอาความสงสารเดินหน้า อย่าเชื่อมสะพาน อย่าทอดสะพานให้เขาเป็นอันขาด เพราะเมื่อใกล้ชิดกันแล้วจะเลิกได้ยาก และนักปฏิบัติธรรมมักเสียในเรื่องนี้มากที่สุด

ให้คำสอนเมื่อ ๕ มกราคม พ.ศ. ๒๕๑๘

อ่านบทความฉบับเต็ม “การสร้างบารมีให้ได้ตลอดรอดฝั่ง” ↗

๒) ความสบาย

คนเรามันจะแต่งงานไปทำไมนะ อยู่คนเดียวแสนสบาย เหมือนนกน้อย จะบินไปไหนก็ได้

ให้คำสอนเมื่อ ๖ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “ความสบาย” ↗

๓) บริสุทธิ์มาก ได้บุญมาก

ผู้ที่จะนั่งธรรมะได้เห็นชัดใส ต้องเป็นผู้ประพฤติพรหมจรรย์ มีความบริสุทธิ์กาย วาจา ใจมาก ๆ ใจไม่เศร้าหมอง ไม่เอาเรื่องใครทั้งนั้น เอาแต่บุญ ให้ยึดบุญเป็นใหญ่ ทำใจให้สะอาด สร้างความดีไปเรื่อย ๆ บุญที่ได้ก็จะเป็นบุญที่ใสสะอาดบริสุทธิ์ ไม่มีกิเลสเจือปน และบุญไม่หกไม่หล่น

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “บริสุทธิ์มาก ได้บุญมาก” ↗

๔) ยกใจให้สูง

ให้ยกใจของเราให้สูงขึ้น แล้วเราจะเห็นว่ากามเป็นทุกข์ ชาวโลกอยู่ด้วยกันในระดับเดียวกันจึงมองไม่เห็น เมื่อยกใจออกจากกามก็จะเห็นชัดว่ากามเป็นสิ่งต่ำและพาให้ต่ำ ให้อธิษฐานว่าเรื่องกามนี้แม้เพียงจะรู้ จะเห็น จะได้ยินใครมาคุยด้วยก็อย่าให้มี คุณยายย้ำว่าตนไม่เคยมีสิ่งนี้ในใจเลย และให้อธิษฐานทุกเช้าทุกวัน ยิ่งจรดใจเข้าไป ยิ่งศักดิ์สิทธิ์ ยิ่งอธิษฐาน บุญก็ยิ่งมากขึ้น

ให้คำสอนเมื่อ ๓ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “ยกใจให้สูง” ↗

๕) ไม่สวยเลย

คุณยายอยู่ในความพิจารณาตลอดเวลา มองผู้หญิงไม่เห็นสวยเลย ไม่รู้ว่าเป็นอะไร มองกี่คน ๆ ก็ไม่สวย เห็นแต่ทุกข์ เห็นโทษ เห็นกรรม และความไม่งามทั้งนั้น คุณยายเห็นจริงว่าถ้าใครไปติดพวกนี้ก็ไปไม่ได้ตลอด ต้องตกกระป๋องสักวัน จึงอธิษฐานซ้ำแล้วซ้ำอีกอยู่เรื่อย ๆ

ให้คำสอนเมื่อ ๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๒

อ่านบทความฉบับเต็ม “ไม่สวยเลย” ↗

๖) เห็นชัด

คุณยายเห็นชัดว่าถ้าขืนไปยินดีในกาม ก็เท่ากับยอมเป็นบ่าวเป็นทาสของไอ้ดำ ยอมให้เขาสับเขาโขกแล้ว คุณยายไม่ยอม เพราะถ้ายอมก็เท่ากับแพ้ตั้งแต่แรก จะไปสู้เขาได้อย่างไร ใครติดในกามก็สร้างบารมีไปไม่ได้ตลอด

ให้คำสอนเมื่อ ๒๔ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “เห็นชัด” ↗

๗) ไม่เป็นสาระไม่พูด

เรื่องบางเรื่องที่ไม่เป็นสาระ เช่นเรื่องกาม คุณยายไม่เคยพูดเลย และอายที่จะพูดด้วยยิ่งเมื่อยังเป็นสาวยิ่งอายมาก มาเดี๋ยวนี้ยายแก่มากแล้ว บางเรื่องจึงกล้าพูด

ให้คำสอนเมื่อ ๒๔ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “ไม่เป็นสาระไม่พูด” ↗

๘) นกน้อย

คุณยายสอนว่าชีวิตครองเรือนทุกข์มาก สุขน้อย ผู้หญิงแต่งงานต้องเป็นคนรับใช้ลูก รับใช้ผัว หาข้าวหาน้ำให้เขากิน ไม่มีเวลาเป็นของตัวเอง ผู้ชายก็ต้องรับใช้ลูกเมีย หาเงินมาเลี้ยง อยู่กันไปก็ทะเลาะกันไป แต่ถ้าไม่แต่งงาน เราอยากไปไหนก็ไป ไม่ต้องขออนุญาตใคร เป็นอิสระเหมือนนกน้อยบินไปในอากาศ และไม่ต้องกลัวว่าจะไม่มีคนเลี้ยงตอนแก่ เพราะคนมีบุญ บุญก็เลี้ยงเอง

ให้คำสอนเมื่อ ๘ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “นกน้อย” ↗

หมวดที่ ๘ · อดทน สู้ ทำจริง — ๒๓ คำสอน

เกี่ยวกับการอดทน การสู้ การทำอย่างจริงจัง และการไม่ยอมแพ้ต่ออุปสรรค

๑) ทั้งอด ทั้งทน

ให้อด ให้ทน ให้อดทน อย่าไปสร้างกรรมเพิ่มขึ้นอีก เราก็ต้องเจ็บอีก ไม่รู้จักจบสิ้น

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “ทั้งอด ทั้งทน” ↗

๒) อดทน และปรับปรุง

เราอุตส่าห์เสียสละทุกอย่างมาแล้วเพื่อมาสร้างบารมี ต้องอดทน ใครจะว่าอะไรก็อดทน พยายามปรับปรุงแก้ไขตนเองให้ดีแบบที่คุณยายตรวจตราแก้ไขตัวเอง ภพชาตินี้ต้องแก้ไขตัวเองให้ดีที่สุด ถ้าภพชาตินี้แก้ไขได้ ภพชาติต่อ ๆ ไปก็มีแต่สิ่งดี ๆ ตลอดไป แต่ถ้าแก้ไขไม่ได้ก็ต้องติดไปแก้ในภพชาติต่อไป ซึ่งไม่ดี

ให้คำสอนเมื่อ ๒๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “อดทน และปรับปรุง” ↗

๓) จริงตัวเดียว

คนเราจะทำอะไรก็ตาม ขอให้ทำให้จริง ดูคุณยาย ความรู้ก็ไม่มี ปริญญาก็ไม่ได้ กอข้อก็ไม่กระดิกหู ไม่จบอะไรสักอย่าง แต่ยายสร้างวัดได้ เพราะคุณยายพิจารณาว่าที่เขาทำกันไม่ได้เพราะทำไม่จริง เจออะไรนิดหน่อยก็ไม่สู้ ทั้ง ๆ ที่จบปริญญาสูงก็ตาม คุณยายมีแต่ความจริงตัวเดียว ทำได้ก็ทำสำเร็จ และเวลาจะทำอะไรก็ให้ทำให้จริงตั้งแต่ชาตินี้

ให้คำสอนเมื่อ ๖ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๖

อ่านบทความฉบับเต็ม “จริงตัวเดียว” ↗

๔) เราเป็นอย่างไร บริวารเป็นอย่างนั้น

เวลาทำงานเราต้องทำแบบจริง ๆ จัง ๆ อย่าเหยาะแหยะ ถ้าทำงานแบบเหยาะแหยะก็จะมีบริวารและลูกน้องที่เหยาะแหยะเหมือนกัน เวลาใช้ของก็ต้องรู้จักใช้และรักษา เวลาตายไปก็จะเจอบริวารอย่างนั้น เราเป็นอย่างไร บริวารเราก็จะเป็นอย่างนั้น

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “เราเป็นอย่างไร บริวารเป็นอย่างนั้น” ↗

๕) เกิดเป็นคนต้องสู้

เกิดเป็นคนต้องสู้ สู้ด้วยการทำความดี อยู่ที่ไหนก็ตายเหมือนกัน สู้ก็ตาย ไม่สู้ก็ตาย จะตายเมื่อไรก็ไม่รู้ คุณยายสู้มาตลอดตอนสร้างวัดจนเป็นโรคขาดอาหาร แต่ยังแข็งแรงอยู่ก็ต้องสู้ มีอะไรก็ทำไป อย่าขี้เกียจ ไม่ไหวเมื่อไรแล้วถึงนอน

ให้คำสอนเมื่อ ๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “เกิดเป็นคนต้องสู้” ↗

๖) สู้ถึงที่สุด

คุณยายนึกในใจว่าจะชนะหรือไม่ก็จะสู้ให้ถึงที่สุด จะไม่ยอมแพ้ง่าย ๆ เป็นอันขาด ใครจะไปไหนก็ไป คุณยายก็อยู่ของคุณยาย ทำวิชชาของคุณยายอย่างนี้

ให้คำสอนเมื่อ ๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๒

อ่านบทความฉบับเต็ม “สู้ถึงที่สุด” ↗

๗) อย่าย่อท้อ

เกิดเป็นคนอย่าย่อท้อ จะทำอะไรก็รีบ ๆ ทำ เดี๋ยวแก่มาจะทำไม่ไหว คุณยายเป็นคนขยัน ทำโน่น ทำนี่ ทำทั่วทั้งวัด พักนิด ๆ หน่อย ๆ พวกเราทำอะไรนิด ๆ หน่อย ๆ ก็พักแล้ว

ให้คำสอนเมื่อ ๑๙ เมษายน พ.ศ. ๒๕๓๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “อย่าย่อท้อ” ↗

๘) ไม่ยอมแพ้

คุณยายไม่เคยยอมแพ้ต่ออุปสรรคที่มาขวางหน้า เมื่อจะต้องทำอะไรก็มานะบุกบั่น พยายามทุกวิถีทางเพื่อทำสิ่งที่ตั้งใจไว้ให้สำเร็จ ตอนที่คุณยายล้มป่วย วันหนึ่งรู้สึกว่าก้าวขาเดินไม่ออก แต่ใจไม่ยอมแพ้ จึงขยับนิ้วทีละนิดจนสุดท้ายก็ก้าวเดินได้สำเร็จ

ให้คำสอนเมื่อ ๑๕ กันยายน พ.ศ. ๒๕๒๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “ไม่ยอมแพ้” ↗

๙) ทำอะไร ทำจริง

ตั้งแต่คุณยายเข้าวัดมา มีคนดูถูกมากมาย แต่ที่คุณยายก้าวขึ้นมาได้ขนาดนี้ก็เพราะทำอะไรทำจริง คิดแต่จะเอาธรรมะ คิดแต่จะตอบหลวงพ่อวัดปากน้ำให้ได้ ใจจรดธรรมะไม่ถอยเลย เรื่องอื่น ๆ มองข้ามไป ใครจะแกล้ง ดูถูก เหยียดหยามก็ช่างเขา คุณยายทนได้ ถ้ามัวแต่อิจฉาริษยาแก่งแย่งชิงดีกันก็เสียเวลาไปเปล่า ๆ

ให้คำสอนเมื่อ ๑๗ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “ทำอะไร ทำจริง” ↗

๑๐) รู้เท่าทัน ไม่โกรธตอบ

เมื่อเกิดเรื่องหนัก ๆ กับคุณยายทุกครั้ง คุณยายจะอยู่ในธรรมะมาก ๆ ใจยิ่งใสก็ยิ่งดิ่งวิชชาได้ละเอียดขึ้น คุณยายไม่โกรธตอบคนที่โกรธ แต่จะมองต้นตอที่ทำให้เกิดเหตุการณ์เหล่านี้ขึ้น นับตั้งแต่ก่อนเข้าวัดก็โดนโขก เข้ามาบวชทำวิชชาแล้วยังถูกรังเกียจ อยู่อาศัยที่สกปรกแย่ที่สุด เวลาเอาอาหารมาให้ก็กระแทกให้ แต่ชาตินี้เป็นชาติสุดท้ายที่จะโขกสับได้ เพราะรู้ทันหมดแล้ว

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “รู้เท่าทัน ไม่โกรธตอบ” ↗

๑๑) ชนะด้วยบุญ

ทุกอย่าง ใครจะสับจะโขกอย่างไร คุณยายยอมแพ้เขาข้างนอก แต่ข้างในไม่ยอมแพ้ พอถึงสุดท้ายก็ชนะทุกอย่างทั้งหมด ข้างในคุณยายสู้ด้วยบุญ ไม่ยอมถอยเลย ยิ่งดิ่งธรรมะใหญ่ยิ่งดิ่งละเอียด ในที่สุดก็ชนะด้วยกำลังบุญของคุณยายเอง

ให้คำสอนเมื่อ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “ชนะด้วยบุญ” ↗

๑๒) ชาติสุดท้าย

คุณยายคิดว่าในอดีตชาติใดชาติหนึ่ง คงเคยทำสิ่งไม่ดีไว้แล้วถูกพญามารบังคับให้มีผลมาถึงปัจจุบัน ทำให้ตกเป็นบ่าวเป็นทาสพญามาร พอรู้แล้วว่าชาตินี้เป็นชาติสุดท้าย ก็ต้องทำความดีให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ ทำดีให้สุดชีวิต ล้มแล้วก็ตั้งต้นใหม่ ไม่ยอมท้อถอย เพราะภพชาตินี้สำคัญที่สุด ถ้าภพชาตินี้เอาชนะได้ ต่อไปก็ชนะทุกภพทุกชาติ

ให้คำสอนเมื่อ ๒๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “ชาติสุดท้าย” ↗

๑๓) อีกชาติเดียว

อดทนอีกชาติเดียว อะไรจะเกิดขึ้นคุณยายก็ทนได้ อดทนเป็นภพชาติสุดท้าย ต่อไปจะไม่เป็นอย่างนี้อีกแล้ว ไว้งานเสร็จแล้วรู้กันว่าใครเป็นใคร บริสุทธิ์มากน้อยแค่ไหน ตัวคุณยายเองไม่มีปมด้อย ทุกอย่างจะตัดสินเมื่องานเสร็จแล้ว จะรู้หมด ไม่มีอะไรปิดบังได้

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “อีกชาติเดียว” ↗

๑๔) ตามให้ทัน

ถ้ากลัวจะตามคุณยายไม่ทัน ต้องรีบทำให้บริสุทธิ์ที่สุด ต้องมีความเพียรและความอดทน

ให้คำสอนเมื่อ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “ตามให้ทัน” ↗

๑๕) สู้ เงียบ

คนเราสร้างความดีอย่าคิดว่าง่าย ต้องต่อสู้ ต้องอดทน และเงียบ คุณยายสร้างความดี คุณยายสู้ สู้ด้วยความเงียบมาตลอด คุณยายใช้บุญช่วย แล้วคุณยายก็ชนะด้วยบุญ

ให้คำสอนเมื่อ ๑๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๓๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “สู้ เงียบ” ↗

๑๖) ต่อสู้ และอดทน

คุณยายสอนสาธุชนที่มากราบของบารมีว่า คนเราจะสร้างบารมีต้องต่อสู้ ต้องอดทน

ให้คำสอนเมื่อ ๑๗ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “ต่อสู้ และอดทน” ↗

๑๗) ไม่ออกฤทธิ์

คุณยายอยู่กับหลวงพ่อวัดปากน้ำตลอดชีวิต ไม่เคยออกฤทธิ์กับท่านเลย มีอะไรก็ใช้แต่ความอดทน พอท่านดุก็มีแต่ความอดทน คิดแต่ทำความดีเรื่อย ๆ ไป เป็นคนอื่นคงทนไม่ได้อย่างนี้ (ออกฤทธิ์ ในความหมายของคุณยาย หมายถึงการถือตัว อวดเก่ง)

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “ไม่ออกฤทธิ์” ↗

๑๘) ผลกรรม

ชีวิตของมนุษย์ชั่วพริบตาเดียว เดี๋ยวก็หมดไปแล้ว ตายแล้วเอาไปได้ก็มีแต่บุญและบาป สิ่งที่เกิดขึ้นหลายอย่างก็มาจากผลกรรมในอดีตที่เราทำมา ไม่สบาย เจ็บไข้ ป่วย โดนเจ้านายรังแกบ้าง ก็มาจากผลกรรมที่เราทำไว้ เราจะเอาบุญให้เต็มที่ เรื่องอื่นไม่ต้องสนใจ

ให้คำสอนเมื่อ ๒๒ มกราคม พ.ศ. ๒๕๓๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “ผลกรรม” ↗

๑๙) อดทน

เกิดเป็นคนต้องอดทน จะทำอะไรก็ต้องอดทน การสร้างบารมีต้องเข้มแข็ง จะลำบากอย่างไรก็ให้อดทน อย่าสร้างกรรมอีกเลย ภพชาตินี้เป็นชาติสุดท้ายแล้ว อดทนให้ถึงที่สุด จะยอมแพ้ไม่ได้ ชนะด้วยบุญ คุณยายจะสู้จนหมดลม

ให้คำสอนเมื่อ ๒๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “อดทน” ↗

๒๐) สู้ไม่ถอย

คุณยายคิดแต่ว่าถ้ายังเดินได้ก็จะสู้ไปจนสุดฤทธิ์ เพราะยังมีชีวิตอยู่ สู้ก็ตาย ถอยก็ตาย สู้ยังดีกว่า ยังมีทางชนะ เหนื่อยเมื่อยก็พักสักครู่ นอนดิ่งธรรมะไปบ้าง พอมีแรงก็ค่อยมาสู้ใหม่ ชีวิตคุณยายสู้มาจนสุดฤทธิ์โดยตลอด

มีนาคม พ.ศ. ๒๕๓๕ (ต้นฉบับไม่ระบุวัน)

อ่านบทความฉบับเต็ม “สู้ไม่ถอย” ↗

๒๑) เบื่อ

คนสมัยนี้หนักนิดเบาหน่อยก็ไม่สู้ซะแล้ว จับงานอะไรเข้าสักประเดี๋ยวก็เบื่อเสียแล้ว เบื่องานนี้ ไปจับงานโน้น แล้วก็เบื่อไปเรื่อย ๆ ถ้าลองมันเบื่ออยู่ที่ไหนก็เบื่อ จับงานอะไรก็เบื่อ ลองไปนั่งธรรมะก็ไม่นานก็เบื่ออีก ถ้าไม่แก้อาการเบื่อให้หายไป มันก็เบื่ออยู่นั่นแหละ เบื่อไปจนตาย

มีนาคม พ.ศ. ๒๕๓๕ (ต้นฉบับไม่ระบุวัน)

อ่านบทความฉบับเต็ม “เบื่อ” ↗

๒๒) เพียร

งานทุกอย่างคุณยายจะพยายามทำให้เป็น ทำวันละน้อยไปเรื่อย ๆ ทุกวัน ที่บอกว่าทำไม่ได้ก็เพราะขี้เกียจ ทำไปเรื่อย ๆ เราต้องชนะมันจนได้ เหล็กยังฝนเป็นเข็มได้ เราเป็นคนเราก็ต้องทำได้ทุกอย่าง

ให้คำสอนเมื่อ ๑๘ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “เพียร” ↗

๒๓) เงียบ

เวลาคุณยายไม่พอใจใคร คุณยายจะนิ่งเงียบเฉย ไม่พูดอะไรทั้งสิ้น ไม่แสดงอะไรทั้งสิ้น ใช้ความอดทน อะไรที่ทนได้ก็จะเงียบ แต่ถ้าสิ่งใดจะทำให้เกิดความเสียหายต่อหมู่คณะส่วนรวมก็จะพูด และเรื่องที่พูดจะเป็นการ ไม่พูดเล่น คุณยายใช้ความเงียบอย่างเดียว เงียบเท่านั้นที่จะชนะ

มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๗ (ต้นฉบับไม่ระบุวัน)

อ่านบทความฉบับเต็ม “เงียบ” ↗

หมวดที่ ๙ · อธิษฐาน — ๒๑ คำสอน

เกี่ยวกับการอธิษฐาน การขอพร การตั้งจิตให้บริสุทธิ์ และคำอธิษฐานที่คุณยายอาจารย์ใช้ประจำตัว

๑) การอธิษฐานให้ได้บุญมาก

หลวงพ่อวัดปากน้ำเคยสอนคุณยายว่า การอธิษฐานที่จะให้ผลและอานิสงส์มาก ต้องอธิษฐานตอนที่พระให้พร พอพระเริ่มยถา ๆ ให้เอาใจจรดลงที่ศูนย์กลางกาย นึกองค์พระให้พร แล้วเริ่มอธิษฐานระหว่างนั้น เพราะคำอธิษฐานจะติดไปกับพรพระ ดังไปถึงพระนิพพาน จึงต้องฝึกให้มาก ๆ ให้ชำนาญขึ้นเรื่อย ๆ

ให้คำสอนเมื่อ ๒๖ มกราคม พ.ศ. ๒๕๑๘

อ่านบทความฉบับเต็ม “การอธิษฐานให้ได้บุญมาก” ↗

๒) ไม่ชอบเลอะ ๆ เทอะ ๆ

เรารู้ว่าจุดยอดของชีวิตคือการปฏิบัติ แต่สิ่งที่เลอะ ๆ เทอะ ๆ ก็ต้องจัดการให้เรียบร้อยก่อน คุณยายไม่ชอบเลอะ ๆ เทอะ ๆ ใครทำเลอะเทอะคุณยายจะว่าไม่เลือกที่ และอธิษฐานว่า ชาติต่อไปขอให้เราไม่คิด ไม่พูด ไม่ทำเรื่องร้อนเราร้อนเขา หรือร้อนทั้งเราทั้งเขา

ให้คำสอนเมื่อ ๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๑๙

อ่านบทความฉบับเต็ม “ไม่ชอบเลอะ ๆ เทอะ ๆ” ↗

๓) อธิษฐานล้อมคอก

คุณยายสอนเสมอว่าชาตินี้เป็นชาติสุดท้าย ต้องอธิษฐานล้อมคอกไว้ให้หมดทุกสิ่งทุกอย่าง ขอให้หูดี ตาดี โรคภัย อาการ ๓๒ ครบบริบูรณ์ ให้มีบุญบารมีมาก ๆ ทุกภพทุกชาติให้พบแต่คนดี ๆ ว่านอนสอนง่าย ปลูกต้นไม้ก็ให้อธิษฐานให้เจริญงอกงาม มีคนมานั่งใต้ร่มก็ให้เห็นธรรมะ ตอนนอนก็อธิษฐานอยู่ในองค์พระตลอดเวลา

ให้คำสอนเมื่อ ๒๗ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๒๐

อ่านบทความฉบับเต็ม “อธิษฐานล้อมคอก” ↗

๔) คุณยายอธิษฐาน

เวลาไปปัดกวาด ดายหญ้า ที่กุฏิหลวงพ่อ คุณยายจะไปทางใดก็ขอให้เดินได้สะดวก ๆ มีบ้านช่องก็ขอให้สะอาด มีคนรักษาความสะอาดให้ ทำความสะอาดให้

ให้คำสอนเมื่อ ๒๕ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “คุณยายอธิษฐาน” ↗

๕) สอนด้วยความบริสุทธิ์

เวลานี้คุณยายเห็นใครเขาตั้งตัวเป็นอาจารย์ คุณยายก็สลดใจ เพราะเราสอนให้หยุด เขาก็ว่าจะหยุดทำไม คุณยายบอกว่าไม่หยุดแล้วจะเห็นธรรมะได้อย่างไร คุณยายจึงอธิษฐานว่าถ้าได้เป็นครูอาจารย์ ขอให้สอนศิษย์ด้วยความบริสุทธิ์กาย วาจา ใจ ให้มีศีลในบรรดาย่อมทั้งหลาย รู้พระไตรปิฎกเป็นครบถ้วนตั้งแต่เกิด และอธิษฐานให้ทุกฝ่ายมีความสามัคคีกัน มีความสงบ

ให้คำสอนเมื่อ ๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “สอนด้วยความบริสุทธิ์” ↗

๖) อธิษฐานบารมี

เราทำไปก็อธิษฐานไปด้วย เช่นอ่านหนังสือออกก็อธิษฐาน อธิษฐานเป็นบารมีสิบอย่าง ทั้งทานบารมี ศีลบารมี เนกขัมมบารมี ปัญญาบารมี วิริยบารมี ขันติบารมี สัจจบารมี อธิษฐานบารมี เมตตาบารมี อุเบกขาบารมี เพราะอธิษฐานครั้งหนึ่งบุญก็เกิดขึ้นครั้งหนึ่ง เกิดมาชาตินี้คุณยายมีกำไรแล้ว

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “อธิษฐานบารมี” ↗

๗) คว้าธงชัย

เกิดมาเป็นคนนี่โชคดีที่สุดแล้ว เราเกิดมาก็เพื่อมาสร้างความดี สิ่งที่ไม่ดีอย่าให้ติดตัวไปเลย ให้มีแต่สิ่งดี ๆ ติดตัวไป คุณยายยกตัวอย่างตนเองว่า พออายุ ๒๖ ปีก็ถือศีล ๕ ได้บริสุทธิ์ เพราะคิดได้ว่ายุงตัวเล็กกว่าเราตั้งเยอะ พออายุ ๒๘ ปีก็รักษาศีล ๘ ได้บริสุทธิ์จนถึงบัดนี้ จึงต้องอธิษฐานว่าอย่าให้คำว่า “ไม่ดี” และ “ตกต่ำ” เกิดขึ้นกับข้าพเจ้าเลย

ให้คำสอนเมื่อ ๑๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๒

อ่านบทความฉบับเต็ม “คว้าธงชัย” ↗

๘) สมบูรณ์ บริบูรณ์

ภพชาตินี้ก็เป็นภพชาติสุดท้ายแล้วสำหรับคุณยาย ภพชาติต่อไปสิ่งที่จะทำให้ด่างพร้อยแม้นิดเดียวก็อย่าให้มี ให้สมบูรณ์บริบูรณ์ทุกอย่าง เกิดมาแล้วให้พร้อมที่จะสร้างบารมีให้ได้มากที่สุด

ให้คำสอนเมื่อ ๒๔ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “สมบูรณ์ บริบูรณ์” ↗

๙) โทษของการฆ่า

คุณยายได้ยินข่าวการฆ่ากันเสมอ ๆ ผู้ที่ฆ่ากันจะต้องจองเวรกันไปตลอดเวลา เกิดมาก็ต้องมาฆ่ากันอีก เราฆ่าเขาก็บาปและตัดทอนบุญของเราเอง เขาฆ่าเราก็ทำให้เราหมดโอกาสสร้างความดี คุณยายจึงอธิษฐานว่าขอให้ไม่ต้องไปฆ่าใคร และใครก็อย่ามาฆ่าข้าพเจ้า ทุกภพทุกชาติ

ให้คำสอนเมื่อ ๓ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “โทษของการฆ่า” ↗

๑๐) ชนะมารด้วยความดี

ชีวิตคุณยายทำแต่ความดีมาตลอด ความดีเองที่จะเอาชนะมารได้ นอกจากนั้นยังอธิษฐานว่าขออย่าให้มาปิดรู้ปิดญาณ เมื่อไม่ถูกบังรู้ญาณ เราจะรู้เห็นตามความจริง มาจะไม่มีช่องให้สอนชั่วหรือบังคับทำความไม่ดีได้ คำว่า “แพ้” อย่าได้รู้จัก ให้ชนะไปทุกชาติจนปราบมารสำเร็จ

ให้คำสอนเมื่อ ๔ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “ชนะมารด้วยความดี” ↗

๑๑) แม้บุญเล็กน้อยก็ให้อธิษฐาน

ทำบุญนิด ทำบุญหน่อย ก็อธิษฐาน ขอให้ได้พบคนพาลให้พบแต่คนดีมีศีลธรรม

ให้คำสอนเมื่อ ๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “แม้บุญเล็กน้อยก็ให้อธิษฐาน” ↗

๑๒) ให้เห็นธรรมะใส ๆ

เวลาทำบุญอะไรก็ตาม คุณยายสอนให้อธิษฐานว่าเกิดมาทุกยุคทุกสมัยขอให้ปราศจากคนพาล ให้หมดเวรหมดกรรม พอเกิดมาขอให้เห็นธรรมะใส ๆ ไปทุกภพทุกชาติ ขอให้มีสมบัติทำบุญทำทานอย่ารู้จักหมดสิ้น ให้มีที่ดินเป็นของตนเอง ให้ได้สร้างวัด ให้หูดี ตาดี โรคภัยไข้เจ็บอย่าได้มี ให้อายุยืน ๆ และเมื่อถึงเวลาหมดอายุขัยก็ให้ไปอย่างสบาย

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “ให้เห็นธรรมะใส ๆ” ↗

๑๓) บริสุทธิ์กาย วาจา ใจ

คุณยายสอนให้อธิษฐานว่าขอให้เป็นผู้บริสุทธิ์กาย วาจา ใจ ให้มีบุญมาก ๆ มีบุญสอนตัวเองได้ ขอให้ระลึกชาติตัวเองได้มาก ๆ จะได้สอนตัวเองได้อย่างถูกต้องและระลึกชาติคนอื่นได้ ขอให้ประพฤติพรหมจรรย์ไปทุกภพทุกชาติ ไม่ถอยกลับมาครองเรือนอีก

ให้คำสอนเมื่อ ๔ เมษายน พ.ศ. ๒๕๒๒

อ่านบทความฉบับเต็ม “บริสุทธิ์กาย วาจา ใจ” ↗

๑๔) บริวารสมบัติดี ๆ

ขอให้มีข้าทาสบริวาร จะมากน้อยเพียงใดก็ขอให้ได้แต่คนดี ๆ เป็นนักปราชญ์บัณฑิตมาอยู่ใกล้ ๆ ใช้ให้ทำอะไรก็ทำได้ดังใจทุกอย่าง ให้มีสมบัติให้บริวารได้ครบทุกอย่าง ให้มีกินมีใช้เพียงพอ

ให้คำสอนเมื่อ ๒๔ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “บริวารสมบัติดี ๆ” ↗

๑๕) ทำบุญให้ตลอดรอดฝั่ง

การทำบุญต้องทำให้ตลอดรอดฝั่ง ถ้าทำบุญไม่ตลอดรอดฝั่ง ชีวิตก็จะตกต่ำ เราต้องอธิษฐานว่าขอให้ไม่ได้พบกับคำว่าตกต่ำเลย เหมือนอย่างคุณยายเห็นคนที่ตกต่ำก็รู้ว่าเขาสร้างบุญในอดีตมาไม่ตลอด เมื่อบุญส่งผลไม่ตลอดชีวิตก็ตกต่ำอย่างนั้น

ให้คำสอนเมื่อ ๒๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “ทำบุญให้ตลอดรอดฝั่ง” ↗

๑๖) ตามยายไปได้

คุณยายอธิษฐานไว้เรื่อย ๆ ว่าคนที่จะตามคุณยายไปได้ ต้องเป็นผู้มีกาย วาจา ใจสะอาดบริสุทธิ์ ไม่อยากดัง ไม่อยากเด่น มีความสันโดษ มักน้อย ซื่อสัตย์ ซื่อตรง และปฏิบัติธรรมมาก ๆ

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “ตามยายไปได้” ↗

๑๗) คำอธิษฐานของยาย

คุณยายเห็นคนสมัยนี้สร้างที่อยู่เป็นตึกสูงใหญ่และอยู่กันอย่างแออัด ดูเหมือนถูกคุมขัง ไม่เป็นอิสระ จึงอธิษฐานว่าขอให้ได้อยู่ในที่ที่มีอากาศบริสุทธิ์ สะอาด โปร่งสบาย อากาศดี โดยไม่ต้องใช้เครื่องปรับอากาศหรือพัดลม

ให้คำสอนเมื่อ ๓ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “คำอธิษฐานของยาย” ↗

๑๘) เหนี่ยวพระนิพพานไว้

คุณยายสอนว่าการอธิษฐานนี้สำคัญมาก เมื่อขึ้นไปนั่งธรรมะบนศาลาก็ให้อธิษฐานตามที่หลวงพ่อนำ แล้วต้องอธิษฐานเพิ่มของเราอีก อธิษฐานอะไรก็ให้เหนี่ยวพระนิพพานไว้ทุกครั้ง เพราะใจที่เหนี่ยวพระนิพพานไว้ พระนิพพานจะสอนให้เราทำแต่ความดีไม่ให้ตกต่ำกว่านี้อีก ใจก็จะสูงขึ้นทุกวันจนเห็นทางหลุดทางพ้น

ให้คำสอนเมื่อ ๔ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “เหนี่ยวพระนิพพานไว้” ↗

๑๙) ธรรมะ

คุณยายคิดว่าคนที่เห็นธรรมะมีความสุขที่สุด จึงอธิษฐานขอให้มีดวงตาเห็นธรรม รู้แจ้งเห็นแจ้งแทงตลอด เชี่ยวชาญในธรรม ถ้าจะมีสมบัติมากมายเพียงใดก็ขอให้มีคนดูแลรักษาให้ ทุกภพทุกชาติกระทั่งเข้านิพพาน

พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๔ (ต้นฉบับไม่ระบุวัน)

อ่านบทความฉบับเต็ม “ธรรมะ” ↗

๒๐) อิจฉา

คุณยายสอนว่าพวกผู้หญิงมีธาตุอิจฉาเยอะแยะ จะคอยอิจฉากัน ยิ่งอยู่รวมกันมาก ๆ คุณอย่าเป็นคนขี้อิจฉานะ ใครเขาจะอิจฉาเราก็ช่างเขา แต่เราอย่าไปอิจฉาใคร เพราะถ้ามีคนมาคอยอิจฉาเรา เราก็เดือดร้อน ไม่ได้อยู่เป็นสุข จึงต้องอธิษฐานกำกับไว้

ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๗ (ต้นฉบับไม่ระบุวัน)

อ่านบทความฉบับเต็ม “อิจฉา” ↗

๒๑) คำอธิษฐาน

พวกเราต้องอธิษฐานให้เป็น ให้คำอธิษฐานส่งผลไปทุกภพทุกชาติ อธิษฐานครั้งหนึ่งบุญก็เพิ่มขึ้นครั้งหนึ่ง จนเป็นภูเขา คำอธิษฐานเป็นบารมีอย่างหนึ่งในบารมีสิบทัศ เป็นการตั้งความปรารถนา วางแผนดำเนินชีวิตข้ามภพข้ามชาติ เหมือนเราล้อมคอกล้อมรั้วไว้ เหมือนเรามีบ้าน เราไม่ปล่อยทิ้งให้โล่ง ๆ

ให้คำสอนเมื่อ ๑๘ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๖

อ่านบทความฉบับเต็ม “คำอธิษฐาน” ↗

หมวดที่ ๑๐ · อ่อนน้อม — ๖ คำสอน

เกี่ยวกับความอ่อนน้อม การยอม เพื่อให้ทุกคนได้บุญ การลดทิฐิ และความไว้วางใจ

๑) อย่าเผลอสติ

แม้ตนมีฤทธิ์และมีงานทำมากน้อยเพียงใด ก็อย่าแสดงฤทธิ์ ควรอ่อนน้อมอดทนเอาไว้ เพราะผู้ใหญ่ครูอาจารย์มีแต่ความหวังดีกับเรา ควรนำคำนี้มาอธิษฐานกำกับไว้เป็นอันขาด ไม่เช่นนั้นจะเสียคน ไปไม่ถึงที่สุด และไม่มีวิชชาความรู้

ให้คำสอนเมื่อ ๑๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “อย่าเผลอสติ” ↗

๒) อ่อนน้อมเสมอ

ผู้ที่มีฤทธิ์แล้วนำมาแสดงกับคนผืนนี้ ถือว่าใช้ไม่ได้ คุณยายมีฤทธิ์มากแต่ก็ไม่เคยไปแสดงกับใคร มีแต่ความอ่อนน้อมอยู่เสมอ

ให้คำสอนเมื่อ ๑๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “อ่อนน้อมเสมอ” ↗

๓) ยอม เพื่อให้ทุกคนได้บุญ

คุณยายเป็นคนยอมคน อยู่ที่ไหนก็ลดทิฐิถ่อมตนเสมอ เราต้องยอมทุก ๆ คนเพื่อให้ทุกคนทำความดีด้วยกัน ต้องอดทนง้อเขาทุกอย่าง เพื่อให้เขาสามัคคีกัน รักกัน จะได้ทำความดีร่วมกันได้ พอเรายอมได้ งานทุกอย่างก็สำเร็จ สุดท้ายทุกคนก็ได้บุญ

ให้คำสอนเมื่อ ๒๒ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๑๙

อ่านบทความฉบับเต็ม “ยอม เพื่อให้ทุกคนได้บุญ” ↗

๔) จะลำบากแค่ไหนก็ยอม

คุณยายสร้างบารมีมุ่งหวังไปนิพพาน แต่ตราบใดที่ยังไม่ปราบมารหมด ยายก็ยังไม่ยอมเข้านิพพาน นึกถึงบุญว่าชาตินี้เป็นชาติสุดท้าย จะลำบากเพียงใดก็ยอม ที่ศูนย์พุทธจักรฯ ยายยกมือไหว้ผู้ที่มาจ้องจับผิดก่อนเสมอ เพราะผู้ที่มานั้นก็มีศรัทธายายมากเช่นกัน นับเสมือนว่าได้ช่วยปิดนรกให้อีก

ให้คำสอนเมื่อ ๒๐ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๐

อ่านบทความฉบับเต็ม “จะลำบากแค่ไหนก็ยอม” ↗

๕) ลดทิฐิ

คุณยายลดทิฐิทุกอย่าง เอาทิฐิที่ไม่ดีออกจากใจ เอาทิฐิที่ดีใส่ตัว พระทุกรูปในวัดนี้ยายก็ลดทิฐิให้หมด รวมถึงผู้ที่มาตั้งใจสร้างความดี เพราะผู้ที่มีทิฐิชั่วคิดชั่วจะทำให้หมู่คณะแตกแยก คนที่แตกออกไปก็ต้องเสียไป

ให้คำสอนเมื่อ ๓๑ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “ลดทิฐิ” ↗

๖) ความไว้วางใจ

คุณยายอ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่เสมอ อ่อนน้อมด้วย ซื่อตรงด้วย พูดแต่ความจริง ไม่กลัวอย่างอื่นเลย ทั้งกับผู้ใหญ่และหลวงพ่อวัดปากน้ำ คุณยายจึงได้รับความไว้วางใจมากที่สุด

ให้คำสอนเมื่อ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “ความไว้วางใจ” ↗

หมวดที่ ๑๑ · ความสะอาด — ๒ คำสอน

เกี่ยวกับความรักความสะอาด ความบริสุทธิ์ของกายวาจาใจ และการสรรเสริญมนุษย์กับเทวดา

๑) รักความสะอาด

คุณยายเริ่มต้นจากไม่มีอะไร แต่รักความสะอาดมาตั้งแต่ไหนแต่ไร จนต้องรบความสกปรกมาถึงศูนย์พุทธจักรปฏิบัติธรรม ความสะอาดทำให้คนศรัทธาเลื่อมใส ทำให้ที่นี่เป็นหลักชัย และเป็นที่ปฏิบัติธรรมได้

ให้คำสอนเมื่อ ๒๕ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “รักความสะอาด” ↗

๒) มนุษย์และเทวดาสรรเสริญ

คุณยายเดินตรวจวัดแล้วเห็นไม้กวาดวางไม่เป็นระเบียบ จึงสั่งให้วางใหม่ให้เรียบร้อย และสอนว่าข้าวของต้องเก็บให้เรียบร้อย เพราะเกิดกี่ภพกี่ชาติก็จะได้เจอแต่สิ่งที่เรียบร้อย ผู้ที่ทำอะไรสะอาดเรียบร้อยย่อมได้รับการสรรเสริญจากมนุษย์และเทวดา

ให้คำสอนเมื่อ ๑๙ เมษายน พ.ศ. ๒๕๓๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “มนุษย์และเทวดาสรรเสริญ” ↗

หมวดที่ ๑๒ · ระเบียบวินัย — ๔ คำสอน

เกี่ยวกับการรักษาระเบียบวินัย การเคารพกฎ และผลของการผิดวินัย

๑) รักษาระเบียบวินัย

ที่ใดมีความเจริญ ย่อมมีความเสื่อมเกิดขึ้นที่นั่นเสมอ ที่ใดมีนักปราชญ์บัณฑิต ย่อมมีผู้เสื่อมโทษประกอบ เมื่อมีผู้คนมาวัดกันมากขึ้น จึงควรช่วยกันรักษาระเบียบวินัยของวัดให้ดี

ให้คำสอนเมื่อ ๒๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “รักษาระเบียบวินัย” ↗

๒) เคารพกฎระเบียบวินัย

เมื่ออยู่ที่ใด ต้องศึกษากฎระเบียบวินัยของที่นั่นแล้วปฏิบัติตามอย่างเคารพ คุณยายทำตัวเป็นแบบอย่างมาตลอด ตั้งแต่สมัยอยู่วัดปากน้ำ โรงงานทำวิชชา จนถึงศูนย์พุทธจักรฯ และแม้หลวงพ่อละโลกไปแล้วก็ยังคงกฎระเบียบวินัยเสมอ ไม่เคยล่วงละเมิดแม้แต่ข้อเดียว คุณยายย้ำว่าหากเราเป็นคนเคารพกฎ คนอื่นก็จะทำตาม เรื่องเดือดร้อนก็จะไม่เกิดขึ้น

ให้คำสอนเมื่อ ๗ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “เคารพกฎระเบียบวินัย” ↗

๓) ไม่ผิดระเบียบวินัย

สมัยที่คุณยายเริ่มเรียนธรรมะใหม่ ต้องต่อสู้กับอุปสรรคมาก มีผู้มุ่งร้ายอิจฉาและกลั่นแกล้งบ้าง แต่ไม่เป็นอะไร เพราะไม่มีใครจับผิดได้ เนื่องจากคุณยายไม่เคยผิดกฎ ผิดระเบียบ หรือผิดวินัยเลย

ให้คำสอนเมื่อ ๗ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “ไม่ผิดระเบียบวินัย” ↗

๔) การทำงาน

การทำงานใด ๆ ต้องทำให้ละเอียด เพราะความละเอียดจะติดตัวไปทุกภพทุกชาติ ขณะที่ความหยาบก็เช่นกัน จึงต้องฝึกให้เป็นคนละเอียด ทำงานให้มีระเบียบและประณีต ไม่เช่นนั้นจะเข้าใจธรรมะอย่างละเอียดลึกได้อย่างไร

ให้คำสอนเมื่อ ๒๑ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “การทำงาน” ↗

หมวดที่ ๑๓ · การใช้สมบัติ — ๖ คำสอน

เกี่ยวกับการใช้ทรัพยาสมบัติให้เป็น การไม่ให้รั่วไหล การดูแลรักษา และคุณค่าของเงิน

๑) สมบัติไม่วิบัติ

คุณยายรักษาสมบัติไม่ว่าจะอยู่ที่ใด รักษาของคนอื่นเหมือนของตน ทั้งของตนเองก็รักษา ในภพชาติต่อไปจึงจะรักษาสมบัติของตนได้ มีผู้ช่วยดูแลรักษาให้เป็นอย่างดี สมบัติก็จะไม่วิบัติ

ให้คำสอนเมื่อ ๗ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “สมบัติไม่วิบัติ” ↗

๒) ใช้ของให้เป็น

น้ำ ไฟ และเงิน หากมีแล้วใช้ไม่เป็น ก็กลายเป็นเพียงขี้ข้าของสิ่งเหล่านั้นไปตลอดชาติ คุณยายเป็นตัวอย่างที่ตักน้ำไปราดส้วมแล้วไม่ยอมให้น้ำหกแม้แต่หยดเดียว เมื่อจะใช้ของสิ่งใด จึงควรใช้ให้เป็นเสมอ

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “ใช้ของให้เป็น” ↗

๓) คุณค่าของเงิน

การใช้เงินต้องรู้คุณค่า ไม่ใช้จ่ายอย่างสุรุ่ยสุร่าย ไม่เป็นคนใจใหญ่ใจโตจนไม่เก็บ ต้องคำนึงเสมอว่ากว่าจะหาได้นั้นเหนื่อยยากเพียงใด คุณยายหาเงินมาให้พอใช้ ให้บริวารอยู่สบายและสร้างบารมีได้สะดวก หากเงินถูกใช้ไม่คุ้มค่า ก็จะเหนื่อยหาสมบัติไปจนตาย

ให้คำสอนเมื่อ ๒๔ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “คุณค่าของเงิน” ↗

๔) อย่าให้รั่วไหล

คุณยายเตือนเรื่องงานก่อสร้างว่าให้ดูแลให้ดี อย่าให้รั่วไหล เพราะเราใช้ทรัพย์ที่ชาวบ้านหามาแบบเหรียญ ๕ บาท ๑๐ บาท เขาจบนั้น หากทำงานแบบรั่วไหล ก็จะได้บุญไม่คุ้มบาป

ให้คำสอนเมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๑

อ่านบทความฉบับเต็ม “อย่าให้รั่วไหล” ↗

๕) ต้องตามดูแลรักษา

ทำอะไรได้ ต้องคิดก่อน มีปัญญาในการทำ หากไม่มีปัญญารักษาก็ใช้ไม่ได้ ต้องทำได้และตามดูได้ ถ้าดูไม่ได้ก็ไม่ควรไปทำ ใครทำอะไรไว้ต้องตามดูแลรักษา เมื่อดูแลรักษาไม่ได้ก็อย่าไปทำ

ให้คำสอนเมื่อ ๑๕ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๓๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “ต้องตามดูแลรักษา” ↗

๖) จน หมดตัว

คุณยายสอนผู้ที่ติดการพนันว่า ได้เงินมาเท่าไรก็หมด เพราะใจที่เล่นการพนันไม่บริสุทธิ์ ได้มาก็หมดไป ช่วงแรกอาจได้ ช่วงหลังก็เสีย ไม่มีทางรวย หากยังเล่นต่อไป แม้มีเงินพันล้านก็ต้องจนหมดตัว

ให้คำสอนเมื่อ ๑๘ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “จน หมดตัว” ↗

หมวดที่ ๑๔ · ปกิณกะ — ๒๕ คำสอน

เกี่ยวกับปกิณกะ บริวาร อำนาจ การทำงานการจัดการ และการแก้ปัญหาที่ทั้งชีวิต

๑) แหล่งบุญกุศล

พอคุณยายมาอยู่ที่ศูนย์พุทธจักรฯ คุณยายมุ่งหวังอย่างเดียวคือให้เป็นที่สะอาดบริสุทธิ์ เป็นแหล่งบุญกุศล ให้ทุกคนได้ปฏิบัติธรรม และมีความบริสุทธิ์ติดตัวไปมาก ๆ

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “แหล่งบุญกุศล” ↗

๒) เอาชีวิตเข้าแลก

คุณยายต้องเอาชีวิตเข้าแลกกับการสร้างศูนย์พุทธจักรฯ กว่าจะสร้างเสร็จ พอเกือบเสร็จก็ล้มเจ็บจนแทบเอาชีวิตไม่รอด ถ้าเป็นผู้เฒ่าคนอื่นคงเป็นขี้เถ้าไปแล้ว ตอนนี้คุณยายก็หายแล้วแต่ก็สบายแบบคนแก่

ให้คำสอนเมื่อ ๒๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๖

อ่านบทความฉบับเต็ม “เอาชีวิตเข้าแลก” ↗

๓) อย่าคิดนำ

เวลาทำอะไรพลาด อย่าคิดนำไปก่อน เพราะเมื่อคิดนำไปแล้วมารจะเข้าแทรกผังให้คิดได้เป็นเรื่องราวทันที ยิ่งคิดยิ่งเสียแก่ตัวเอง ปกติเมื่อผิดพลาดหรือมีอุปสรรค คนเรามักคิดท้อแท้ คิดหดหู่ คิดแต่ในทางไม่ดี ใจจะตกและมารจะแทรกผังสำเร็จใส่ทันที ฉะนั้นเมื่อเกิดเรื่องให้ทำใจหยุดที่ศูนย์กลางกายอย่างเดียว แล้วจะแก้ไขได้

ให้คำสอนเมื่อ ๒๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๑๙

อ่านบทความฉบับเต็ม “อย่าคิดนำ” ↗

๔) ทำปัจจุบันให้ดีที่สุด

คุณยายสอนตัวเองตลอดเวลาว่าตัวเราเองจะโง่หรือฉลาด ไม่รู้หนังสือจะยากดีมีจนอะไรก็ช่างมัน เกิดมาแล้วมีหน้าที่ต้องทำความดีให้มาก ๆ ภพชาติต่อไปเบื้องหน้าจะได้แต่ของดี ๆ อดีตผ่านมาแล้วไม่เคยเก็บมาคิด คิดแต่ว่าปัจจุบันต้องทำให้ดีที่สุด เหมือนตอนเป็นชาวนาก็คิดแต่จะเอาธรรมะ เข้าวัดก็คิดแต่จะตอบหลวงพ่อให้ได้ อยู่ศูนย์พุทธจักรฯ ก็คิดแต่จะทำให้สะอาดบริสุทธิ์

ให้คำสอนเมื่อ ๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๐

อ่านบทความฉบับเต็ม “ทำปัจจุบันให้ดีที่สุด” ↗

๕) จะชวนคนไปสวรรค์ ก็ต้องเชิญมาวัด

เราจะชวนเขาไปสวรรค์ก็ต้องชวนเขามาวัด นี่เขาชวนเราออกไปข้างนอกให้เขาฉุดเราลงคลองนี่ สมัยที่อยู่วัดปากน้ำหลวงพ่อเตือนว่า กินข้าวพ่อคนเดียวเป็นหนี้บุญคุณพ่อคนเดียวไม่พอหรือ ทำไมต้องไปกินข้าวชาวบ้าน ตั้งแต่นั้นคุณยายเลิกไปกินข้าวบ้านคนอื่น พระที่วัดก็เหมือนกัน เมื่อจะรับนิมนต์นอกวัดก็บอกว่าท่านบวชเป็นพระแล้ว ทำไมไม่ชวนคนเข้าวัด ออกนอกวัดทำไม

ให้คำสอนเมื่อ ๑๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “จะชวนคนไปสวรรค์ ก็ต้องเชิญมาวัด” ↗

๖) ปักรากแก้ว

ขอให้เจริญ ๆ อย่าไปไหนเลยนะ ใครเขาว่าที่ไหนดีก็ช่างเขาเถอะ เราปักหลักรากแก้วอยู่ที่ศูนย์พุทธจักรฯ นี่แหละ

ให้คำสอนเมื่อ ๘ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “ปักรากแก้ว” ↗

๗) วางแผนชีวิต

ต้องรู้จักวางแผนให้ดี ดูคุณยายเองก็รู้จักวางแผนได้ตลอด ทำนาก็รู้จักวางแผน วางแผนจนคิดว่าทำทุกอย่างได้หมด ทำงานทุกสิ่งทุกอย่างเรียบร้อย เป็นหูเป็นตาแทนได้ ไปเจอคุณยายทองสุขแล้วยังไม่เห็นธรรมะ ไป ๆ มา ๆ พอเห็นธรรมะก็เข้าวัดเลย พอเข้าวัดได้เรื่องข้างนอกทิ้งหมด เอาแต่ธรรมะอย่างเดียว ธรรมะจึงได้เชี่ยวขนาดนี้

ให้คำสอนเมื่อ ๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “วางแผนชีวิต” ↗

๘) จากบ้าน

สมัยคุณยายเป็นเด็ก ๑๐–๑๒ ขวบ มีอยู่วันหนึ่งพ่อกินเหล้าเมา พ่อจนนอนใต้ถุน แม่เป็นเศรษฐีนอนบนบ้านกับลูกอีก ๙ คน พ่อบ่นว่าแม่เอ็งพ่อ ยายไม่รู้เรื่องเลยพูดไปว่าแม่เขาไม่ได้ว่าพ่อหรอก พ่อยายเลยแช่งว่าให้หูหนวก ๕๐๐ ชาติ คุณยายกลัวจริง ๆ นะ เมื่อวันที่พ่อตาย ลูกทุกคนขออโหสิกรรม แต่คุณยายไม่ได้ขอ คิดแต่ว่าต้องหูหนวกแน่ จะได้ยินเรื่องหลวงพ่อวัดปากน้ำก็ตั้งใจจัดการเรื่องทางบ้านเสร็จเรียบร้อย

ให้คำสอนเมื่อ ๗ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “จากบ้าน” ↗

๙) คิดแต่จะเอาบุญ

ถ้ามาที่นี่แล้วคิดจะมาเอาบุญจริง ๆ ก็ไม่มีวันตกกระป๋อง แต่ถ้ามาแล้วอยากเด่น อยากดัง อยากเอาหน้า มีชื่อเสียง บ้ากาม ก็ต้องตกกระป๋องไป คุณยายรู้จักตัวเองดี รู้ทั้งอดีตว่าทำอะไรมา ปัจจุบันทำอะไร ทะลุถึงพระนิพพาน ยายรู้หมดแล้ว

ให้คำสอนเมื่อ ๒๑ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “คิดแต่จะเอาบุญ” ↗

๑๐) เรื่องไม่ดี ยายไม่เคยคิด

วันนี้มีคนมาถามคุณยายว่าทุกวันนี้มีทุกข์บ้างไหม คุณยายตอบว่าไม่มี เพราะคิดแต่เรื่องดี ๆ มาตลอด ตื่นขึ้นมาก็คิดแต่เรื่องดี ๆ ก่อน เรื่องไม่ดีไม่ติดในใจเลย ถ้าเรื่องไม่ดีเกิดขึ้นก็รับไปเพื่อส่วนรวม แต่ไม่ได้เก็บมาคิด พอเรื่องผ่านไปแล้วก็ไม่เก็บมาคิดอีก พอนั่งธรรมะก็ทิ้งทุกอย่าง ดิ่งธรรมะอย่างเดียว จึงมีแต่ความสุข

ให้คำสอนเมื่อ ๒๘ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “เรื่องไม่ดี ยายไม่เคยคิด” ↗

๑๑) แบบพิมพ์ที่ดี

ทำอย่างนี้แหละดี เรารู้จักเก็บ รู้จักทำ ทำให้น้อง ๆ ดูเป็นตัวอย่าง ตอนหลังถ้าคุณยายไม่อยู่แล้ว เราก็สอนน้อง ๆ ต่อไป คนที่จะมาทีหลังน่ะมี จะให้คุณยายมาบอกสอนอยู่ตลอดไปก็ไม่ได้ เราเป็นแบบพิมพ์ที่ดีให้คนอื่นเหมือนที่คุณยายเคยเป็นมาแล้ว

ให้คำสอนเมื่อ ๑๘ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “แบบพิมพ์ที่ดี” ↗

๑๒) สิ่งที่ไม่ดี ให้พยายามเลิกทำ

พวกเราจำคำพูดของคุณยายไว้ให้ดีนะ อะไรที่ไม่ดีก็ให้พยายามเลิกทำซะ ชาตินี้เราเลิกทำได้ เราก็จะไม่มีสิ่งที่ไม่ดี ถ้าใครไม่ทำ ชาติหน้าคุณยายระลึกได้ จะไปดูว่าเป็นอย่างไร

ให้คำสอนเมื่อ ๑๘ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๒๔

อ่านบทความฉบับเต็ม “สิ่งที่ไม่ดี ให้พยายามเลิกทำ” ↗

๑๓) พูดดีๆ อย่าไปด่าไปว่าเขา

คุณยายสอนให้พูดกับน้อง ๆ ที่มาช่วยงานวัดว่า พวกเราต้องรู้จักพูด พูดกับเขาดี ๆ อย่าไปด่า อย่าไปว่าเขา ค่อย ๆ พูด ค่อย ๆ ตักเตือน เขาจะฟังเรา จะเคารพและเกรงใจเรา จะมาช่วยเราตลอดไป แต่ถ้าพูดกับเขาไม่ดี เขาก็จะกลัวและไม่กล้ามาช่วยงานอีก งานเราก็เสีย เขาก็ไม่ได้บุญ

ให้คำสอนเมื่อ ๑๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “พูดดีๆ อย่าไปด่าไปว่าเขา” ↗

๑๔) ความอยากทำให้ทุกข์

เขาเป็นทุกข์กันอยู่ทุกวันนี้เพราะมีแต่ความอยาก ความอยากนี่แหละทำให้ทุกข์ อยากสวยก็ทุกข์ อยากรวยก็ทุกข์ อยากเด่นอยากดังก็ทุกข์ เพราะคุณยายไม่มีความอยากในสิ่งเหล่านี้จึงไม่มีทุกข์ คุณยายมีความสันโดษติดตัวมานานแล้ว สิ่งของคนอื่นก็ไม่อยากได้ พอใจแต่ของตัวเอง

ให้คำสอนเมื่อ ๒๘ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “ความอยากทำให้ทุกข์” ↗

๑๕) รักษาใจไว้ดีกว่า

เหตุการณ์ต่าง ๆ มีดีมีเสีย โลกเราก็เป็นอย่างนี้มานานแล้ว บางช่วงก็ยินดีร่าเริง บางช่วงก็ทุกข์เครียดกังวลสับสน โลกจะเป็นอย่างไรก็ช่างเถิด อย่าไปกังวลกับมันนักเลย รักษาใจเราไว้ดีกว่า อย่าไปคิดในสิ่งไม่ดี แม้เป็นเรื่องของคนอื่น ถ้าขืนไปคิดมีแต่จะเข้าตัวเสียไป แต่อย่าให้ใจเสีย

ให้คำสอนเมื่อ ๑๗ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “รักษาใจไว้ดีกว่า” ↗

๑๖) คิดได้บ้างไหม

เมื่อคุณยายเด็ก ๆ เดินตามหลังแม่แล้วก็นึกในใจว่าเมื่อแก่แล้วอย่าได้ลำบากเลย คนทุกวันนี้จะรู้จักคิดบ้างไหม ที่ลำบากกันทุกวันนี้เพราะบาปมันท่วมหัว เห็นแล้วจะคิดได้บ้างไหม

ให้คำสอนเมื่อ ๒๕ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “คิดได้บ้างไหม” ↗

๑๗) อย่าดูถูก

เวลาเราไปเจอคนจน คนขอทาน คนชั้นกลาง คนรวย เศรษฐี เราอย่าไปดูถูกเขานะ สมัยคุณยายอยู่นครชัยศรีมีขอทานมาขอข้าวเปลือกก็ให้ข้าวเปลือก ขอข้าวสารก็ให้ข้าวสาร

ให้คำสอนเมื่อ ๑๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๓๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “อย่าดูถูก” ↗

๑๘) พอดี พอดี

การจัดอาหารหรืออะไรก็แล้วแต่ มากเกินไปก็ไม่ดี น้อยเกินไปก็ไม่ดี ต้องให้พอดี ๆ เอาพอดี ๆ ถึงจะดี

ต้นฉบับไม่ระบุวันที่

อ่านบทความฉบับเต็ม “พอดี พอดี” ↗

๑๙) มนุษย์ประเสริฐสุด

มนุษย์เรานี่เก่งนะ ใครจะเก่งเท่ามนุษย์เป็นไม่มี แม้เหล็กทั้งท่อนยังเอาไปลอยบนน้ำได้ เกิดเป็นมนุษย์นี่ประเสริฐสุด

ให้คำสอนเมื่อ ๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๕

อ่านบทความฉบับเต็ม “มนุษย์ประเสริฐสุด” ↗

๒๐) ผ้าขี้ริ้ว

คุณยายไม่กลัวใครจะว่าคุณยายเลย เพราะดีหรือชั่วอยู่ที่ตัวเรา คุณยายอยู่ที่ไหนก็ตามไม่ใช่บ้านของเรา ทำตัวเหมือนผ้าขี้ริ้วเช็ดเท้า ให้เขาเช็ดให้พอแล้วเราก็เด่นขึ้นมาเอง ใครด่าก็ช่าง เขาชมก็ไม่ได้ทำให้เราดีขึ้น เขาด่าก็ไม่ได้ทำให้เราต่ำลง ตัวเราเองเท่านั้นที่จะทำตัวของเราให้ดีหรือชั่วได้

ให้คำสอนเมื่อ ๒๗ มกราคม พ.ศ. ๒๕๒๓

อ่านบทความฉบับเต็ม “ผ้าขี้ริ้ว” ↗

๒๑) ปกครองคน

เป็นผู้ใหญ่ต้องมีความยุติธรรม จะชอบหรือไม่ชอบเด็กในความปกครองคนไหน จะไปแสดงว่าเราชอบหรือเราเกลียดไม่ได้ ต้องดีกับเขาไปหมด เพราะเราต้องใช้เขาอยู่ จะลำเอียงไม่ได้

มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๖ (ต้นฉบับไม่ระบุวัน)

อ่านบทความฉบับเต็ม “ปกครองคน” ↗

๒๒) ผู้ใหญ่

เป็นผู้ใหญ่ต้องมีความยุติธรรม จะชอบหรือไม่ชอบเด็กในความปกครองคนไหน จะไปแสดงว่าเราชอบหรือเราเกลียดไม่ได้ ต้องดีกับเขาไปหมด เพราะเราต้องใช้เขาอยู่ จะลำเอียงไม่ได้

มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๖ (ต้นฉบับไม่ระบุวัน)

อ่านบทความฉบับเต็ม “ผู้ใหญ่” ↗

๒๓) แก้ปัญหา

การที่จะเข้าใจคนอื่นได้นั้น ต้องดูตัวเองมาก ๆ ดูเข้าไปในใจตัวเอง เพราะโลกทั้งหมดอยู่ในตัวของเรา เมื่อดูตัวเองเข้าใจแล้ว เห็นชัดแล้ว คนและสัตว์ทั้งหมดในโลกก็เข้าใจได้โดยง่าย การแก้ปัญหาต่าง ๆ ต้องแก้จากภายในตัวเองก่อน ถ้ามัวไปแก้นอกตัวก็ไม่มีวันจบสิ้น

เมษายน พ.ศ. ๒๕๒๔ (ต้นฉบับไม่ระบุวัน)

อ่านบทความฉบับเต็ม “แก้ปัญหา” ↗

๒๔) รับผิดชอบ

ทำงานอะไรเราต้องรับผิดชอบ หัดรับผิดชอบตั้งแต่ของเล็ก ๆ ไปก่อน ถ้าเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ ยังรับผิดชอบไม่ได้ พอถึงเรื่องใหญ่ก็จะรับไม่ไหว ทำอะไรแล้วต้องทำให้ดีที่สุด ทำให้ละเอียด เพราะจะได้ติดตัวเราไปทุกภพทุกชาติ คุณยายทำความดีโดยมิได้หวังให้ใครมาชมชอบหรือยกย่อง ทำเพื่อช่วยตัวเองให้พ้นทุกข์

พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๔ (ต้นฉบับไม่ระบุวัน)

อ่านบทความฉบับเต็ม “รับผิดชอบ” ↗

๒๕) สู้ด้วยบุญ

ไม่ว่าเราจะชอบหรือจะเกลียด เราก็ทำเฉย ๆ ทำไมเราจะต้องไปบอกเขาว่าเราชอบหรือเกลียดเขา ไม่มีประโยชน์ที่จะทำให้เขารู้ว่าเราไม่ชอบ คุณยายเงียบอย่างเดียว ไม่ไปทะเลาะกับเขา คุณยายสู้ด้วยบุญ ชนะด้วยบุญ

กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๔ (ต้นฉบับไม่ระบุวัน)

อ่านบทความฉบับเต็ม “สู้ด้วยบุญ” ↗

🧑‍🏫 ครูอาจารย์หลักของเรา

ร่วมบุญ • หยอดกระปุก