คำสอนคุณยาย 1.38: ไม่ตระหนี่ — จิตใจกว้างขวางให้ทาน ไม่ติดยึดในทรัพย์สมบัติ (หมวดธรรมะสร้างคน)

Date:

Share post:

กราบเรียนเชิญทุกท่านร่วมศึกษาและสืบสานคำสอนอันเปี่ยมด้วยคุณค่าของ คุณยายอาจารย์ มหารัตนอุบาสิกาจันทร์ ขนนกยูง ยอดคนคนดีผู้สร้างวัดพระธรรมกาย โดยในบทความนี้ ได้นำหัวข้อ “ไม่ตระหนี่” ซึ่งปรากฏอยู่ในหมวดที่ ๑ ธรรมะสร้างคน ของศาลาคำสอนคุณยาย มาขยายความด้วยหลักธรรมที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ผู้ใฝ่ธรรมะรู้จักมีจิตใจกว้างขวาง พร้อมให้ทานและแบ่งปัน ไม่ยึดติดในทรัพย์สมบัติ

🔷 หัวข้อจากศาลาคำสอนคุณยาย (ต้นทาง)

หัวข้อ “ไม่ตระหนี่” ปรากฏอยู่ในศาลาคำสอนคุณยาย (Hub 473) หมวดที่ ๑ ธรรมะสร้างคน ข้อที่ 32 โดยข้อมูลต้นทางที่มีอยู่ในศาลาคำสอนคุณยายเป็น รายการหัวข้อคำสอน ระบุว่าเป็น “โอวาทคำสอนคุณยายอาจารย์ มหารัตนอุบาสิกาจันทร์ ขนนกยูง เรื่อง ไม่ตระหนี่ เพื่อขัดเกลาจิตใจและสร้างตนเป็นยอดคนคนดี” โดยไม่ได้มีข้อความโอวาทฉบับเต็มในหน้านี้

ดังนั้น บทความนี้จึงนำหัวข้อดังกล่าวมา ขยายความด้วยหลักธรรมที่เกี่ยวข้อง ซึ่งเป็นการเรียบเรียงของผู้เขียน มิใช่ข้อความโอวาทต้นฉบับของคุณยาย

— อ้างอิงจาก: ศาลาคำสอนคุณยาย (Hub 473) หมวดที่ ๑ ธรรมะสร้างคน ข้อ 32 “ไม่ตระหนี่” (รายการหัวข้อคำสอน)

รูปถ่ายต้นฉบับ คุณยายอาจารย์มหารัตนอุบาสิกาจันทร์ ขนนกยูง ขณะให้โอวาทคำสอน
รูปถ่ายต้นฉบับ คุณยายอาจารย์มหารัตนอุบาสิกาจันทร์ ขนนกยูง ขณะให้โอวาทคำสอน

📖 หลักธรรมขยายความ: ความตระหนี่คือความยากจนใจ

ความตระหนี่ คือความยินดีหวงแหน ไม่ยอมให้ ไม่ยอมแบ่งปัน ทั้งทรัพย์สิ่งของ ความรู้ และความช่วยเหลือ เป็นกิเลสที่ทำให้ใจแคบและยากจนแม้จะมีทรัพย์มาก เพราะไม่มีความสุขจากการให้ ในทางพระพุทธศาสนา ความตระหนี่จัดเป็นมลทินที่ทำให้ชีวิตเสื่อม ส่วนการมีใจกว้างขวาง รู้จักให้ทานและแบ่งปัน ย่อมเป็นเหตุให้ใจเบิกบาน มีมิตรมาก และเป็นหนทางสร้างบุญบารมีอันยิ่งใหญ่

หลักธรรมนี้สัมพันธ์กับ 2.4 การทำทานด้วยใจบริสุทธิ์ และ 4.18 การสร้างทานบารมี ที่ขยายความเรื่องการให้ทาน ส่วน 1.32 ประหยัดและรู้คุณค่า ช่วยให้เห็นความต่างระหว่างการประหยัดกับการตระหนี่

📖 ฝึกใจให้ไม่ตระหนี่

การฝึกใจให้ไม่ตระหนี่ ทำได้ดังนี้

  • เห็นคุณค่าของการให้: ระลึกว่า การให้คือการทำใจให้กว้างขวางและสั่งสมบารมี
  • ให้ทานเป็นประจำ: หมั่นทำบุญให้ทานตามกำลัง พร้อมทั้งให้ความรู้และความช่วยเหลือแก่ผู้อื่น
  • ฝึกแบ่งปันเล็ก ๆ น้อย ๆ: เริ่มจากการแบ่งปันสิ่งเล็กน้อยก่อน แล้วค่อย ๆ ฝึกใจให้กว้างขึ้น
  • ไม่หวงแหนสิ่งที่มี: ฝึกปล่อยวางทรัพย์สิ่งของ เข้าใจว่าเราคือผู้ดูแลมิใช่เจ้าของถาวร
  • ชื่นชมการให้ของผู้อื่น: อนุโมทนาเมื่อเห็นผู้อื่นให้ทาน แทนการอิจฉาหรือตำหนิ

บทความ 2.18 การให้ด้วยความเคารพ ชี้ให้เห็นเจตนาที่ดีงามของการให้ และ 2.4 การทำทานด้วยใจบริสุทธิ์ ขยายความเรื่องการให้ด้วยใจสะอาด

✅ การประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน

ต่อไปนี้เป็นแนวทางประยุกต์ใช้จากหลักธรรม (ผู้เขียนนำเสนอเพื่อให้ผู้อ่านนำไปปฏิบัติจริง มิใช่คำสอนโดยตรงของคุณยาย):

  1. ตั้งใจทำบุญให้ทานตามกำลังเป็นประจำ เช่น ใส่บาตร ให้ทานผู้ยากไร้ หรือบริจาคเพื่อสาธารณกุศล
  2. ฝึกแบ่งปันสิ่งเล็ก ๆ น้อย ๆ ในชีวิตประจำวัน เช่น แบ่งปันอาหารให้เพื่อน ยืมของใช้ให้ผู้อื่น
  3. เมื่อให้แล้ว อย่าเสียดายภายหลัง แต่ยินดีในบุญที่ได้ทำ
  4. อนุโมทนาชื่นชมเมื่อเห็นผู้อื่นทำทาน เพื่อเจริญใจให้กว้างขวาง
  5. ศึกษาแนวทางจากบทความ 2.4 การทำทานด้วยใจบริสุทธิ์ และ 4.18 การสร้างทานบารมี เพื่อฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง

📚 อ่านต่อ: หลักธรรมและบทความที่เกี่ยวข้อง

🔗 ศึกษาคำสอนคุณยายเพิ่มเติม

อ่านคำสอนของคุณยายทั้งหมดได้ที่ ศาลาคำสอนคุณยายอาจารย์ มหารัตนอุบาสิกาจันทร์ ขนนกยูง ซึ่งรวบรวมคำสอน 217 บทเรียนใน 4 หมวด ได้แก่ ธรรมะสร้างคน ธรรมะสร้างบารมี ธรรมะปฏิบัติ และธรรมะมงคลชีวิต เพื่อเป็นเข็มทิศแก่จิตอาสาและผู้ใฝ่ธรรมะทุกท่าน และดูดัชนีรวมบทความทั้งหมดได้ที่ คำสอนคุณยาย — รวมคำสอน 217 ข้อ และหลักธรรมเพื่อการดำเนินชีวิต

spot_imgspot_img

Related articles

ปธาน 4 — ความเพียร 4 ทิศทางเพื่อการพัฒนาตนเองที่ยั่งยืน (คู่มือใจ บทที่ 45)

ปธาน 4 หรือสัมมัปปธาน 4 คือความเพียร 4 ทิศทาง ป้องกัน ละ สร้าง และรักษา ช่วยให้การพัฒนาตนเองครบวงจรและยั่งยืนมากกว่าแค่เริ่มต้นทำสิ่งใหม่

บารมี 10 — ทศบารมี คุณธรรม 10 ประการสู่การพัฒนาตนเอง (คู่มือใจ บทที่ 44)

บารมี 10 หรือทศบารมี คือคุณธรรม 10 ประการที่พระโพธิสัตว์บำเพ็ญ ตั้งแต่ทาน ศีล ไปจนถึงอุเบกขา นำมาปรับใช้พัฒนาตนเองในชีวิตประจำวันได้จริง

เบญจธรรม — ธรรม 5 ประการที่ควรปฏิบัติคู่กับศีล 5 (คู่มือใจ บทที่ 43)

เบญจธรรม 5 ประการคือธรรมที่ควรปฏิบัติคู่กับศีล 5 แต่ละข้อ ตั้งแต่เมตตากรุณาไปจนถึงสติสัมปชัญญะ ช่วยให้ชีวิตไม่ใช่แค่หยุดทำชั่วแต่เจริญก้าวหน้าไปด้วย

อคติ 4 — ความลำเอียงที่ทำลายการตัดสินใจอย่างเป็นธรรม (คู่มือใจ บทที่ 42)

อคติ 4 คือความลำเอียงจากความรัก ความโกรธ ความหลง และความกลัว เรียนรู้วิธีสังเกตและลดอคติในการตัดสินใจให้เป็นธรรมมากขึ้น