การปฏิบัติภายในมีจังหวะของมันเอง บางวันใจสงบง่าย บางวันมีความคิดมาก หรือรู้สึกว่าไม่มีความก้าวหน้า สิ่งที่ควรทำไม่ใช่การเร่งผล แต่คือการรักษาคุณภาพของการฝึกในแต่ละวัน
ผลของการฝึกไม่จำเป็นต้องเกิดทันที
สิ่งที่ละเอียดภายในอาจค่อย ๆ เปลี่ยนโดยที่เราไม่ทันสังเกต การฝึกจึงไม่ควรวัดจากประสบการณ์พิเศษเพียงครั้งใดครั้งหนึ่ง แต่ควรมองความเปลี่ยนแปลงของใจในระยะยาว เช่น ความสงบ ความอดทน และการรู้เท่าทันอารมณ์
ทำเหตุให้ดี
หน้าที่ของผู้ปฏิบัติคือสร้างเหตุที่เหมาะสม ได้แก่ นั่งอย่างสบาย มีสติ ไม่กดดัน และกลับมาฝึกอย่างสม่ำเสมอ เมื่อเหตุพร้อม ผลย่อมค่อย ๆ เกิดตามเหตุปัจจัย
ไม่เปรียบเทียบกับเมื่อวาน
การนำประสบการณ์วันนี้ไปเปรียบเทียบกับวันที่เคยสงบมากกว่า อาจทำให้เกิดความคาดหวังโดยไม่จำเป็น ทุกครั้งที่นั่งจึงควรเริ่มต้นใหม่ เห็นสิ่งที่เกิดขึ้นตามจริง แล้วฝึกต่อด้วยใจที่เป็นกลาง
ข้อคิดสำหรับการฝึก
- ไม่เร่งรัดประสบการณ์ภายใน
- ให้ความสำคัญกับเหตุและคุณภาพของการฝึก
- ไม่เปรียบเทียบประสบการณ์ของแต่ละวัน
- รักษาความสม่ำเสมอด้วยความสบาย
เมื่อเราเลิกเร่งผล ใจจะมีพื้นที่สำหรับเรียนรู้มากขึ้น การปฏิบัติจึงกลายเป็นการเดินทางที่มั่นคง ทำเหตุให้ดี แล้วปล่อยให้ผลค่อย ๆ เติบโตตามธรรมชาติ
