การฝึกสมาธิเป็นการเดินทางที่ต้องอาศัยเวลา ความอดทนจึงไม่ได้หมายถึงการฝืนทน แต่หมายถึงการไม่ละทิ้งการฝึกเมื่อยังไม่เห็นผลตามที่หวัง เราสามารถค่อย ๆ ทำเหตุที่ดีโดยไม่เร่งตัวเอง
อดทนอย่างมีความเข้าใจ
เมื่อใจยังไม่สงบ เราไม่จำเป็นต้องคิดว่าตัวเองทำไม่ได้ เพียงเข้าใจว่าความคุ้นเคยกับความสงบต้องอาศัยการฝึกซ้ำ
ไม่ฝืนจนเกิดความตึง
ความอดทนที่ดีต้องมาพร้อมความสบาย หากร่างกายหรือใจตึงเกินไป ควรผ่อนแรงและกลับมาฝึกด้วยจังหวะที่เหมาะสม
เห็นความก้าวหน้าจากการเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ
บางครั้งความก้าวหน้าไม่ได้อยู่ที่ประสบการณ์พิเศษ แต่อยู่ที่การมีสติมากขึ้น ใจเย็นขึ้น หรือกลับมาจากความฟุ้งซ่านได้เร็วขึ้น สิ่งเล็ก ๆ เหล่านี้สะสมเป็นความเปลี่ยนแปลงที่มั่นคง
ข้อคิดสำหรับการฝึก
- ให้เวลากับการฝึก
- ไม่ตำหนิตัวเองเมื่อยังไม่สงบ
- อดทนโดยไม่ฝืน
- สังเกตการเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ ที่เกิดขึ้นจริง
ความอดทนทำให้เราอยู่กับการฝึกได้นานพอที่จะเห็นการเปลี่ยนแปลง เมื่อทำเหตุอย่างถูกต้องและไม่เร่งผล ใจจะค่อย ๆ เติบโตตามจังหวะของมัน
