มงคลชีวิต 38 ประการ (ฉบับทางก้าวหน้า)

มงคลที่ 1 : ไม่คบคนพาล

คำเปรียบเทียบ

ใบไม้ที่ห่อหุ้มปลาเน่า ย่อมต้องพลอยแปดเปื้อนเหม็นเน่าไปด้วยฉันใด
ผู้ที่คบคนพาล ก็ย่อมต้องพลอยเสียชื่อเสียง ติดความเป็นพาล เดือดร้อนเสียหายไปด้วยฉันนั้น

คนพาล คือใคร ?

คนพาล คือผู้ที่มีใจขุ่นมัวเป็นปกติ ส่งผลให้มีความเห็นผิด ยึดถือค่านิยมผิด และวินิจฉัยเสีย คือไม่รู้ว่าอะไรดี อะไรชั่ว อะไรควร อะไรไม่ควร

เช่น

• บัณฑิตเห็นว่า เหล้า เป็นของไม่ดี ทำให้ขาดสติ แต่นำมาซึ่งความเสื่อม
  แต่คนพาลกลับเห็นว่า เหล้า เป็นของประเสริฐ เป็นเครื่องกระชับมิตร

• บัณฑิตเห็นว่า การเล่นไพ่ เป็นอบายมุข เป็นปากทางแห่งความฉิบหาย
  แต่คนพาลกลับเห็นว่า การเล่นไพ่ เป็นสิ่งดี ทำให้เพลิดเพลิน เป็นการฝึกสมอง

คนพาลอาจเป็นใครก็ได้ — ญาติพี่น้อง สามีภรรยา ครูอาจารย์ ผู้มีการศึกษา หรือแม้แต่ผู้มีตำแหน่งสูงในสังคม แต่หากขึ้นชื่อว่า “พาล” แม้มีความรู้หรือความสามารถ ก็ไม่ใช้ในทางที่ถูกที่ควร เพราะเขาแสลงต่อความดี เหมือนคนไข้แสลงต่อน้ำเย็น

ลักษณะของคนพาล

1. ชอบคิดชั่ว เป็นปกติ — คิดละโมบ คิดพยาบาท คิดเห็นผิดเป็นชอบ

2. ชอบพูดชั่ว เป็นปกติ — พูดปด พูดหยาบ พูดส่อเสียด พูดเพ้อเจ้อ

3. ชอบทำชั่ว เป็นปกติ — เกะกะเกเร กินเหล้าเมายา ทำร้ายคนและสัตว์ ลักทรัพย์ ฉุดคร่าอนาจาร ฯลฯ

โทษของความเป็นคนพาล

1. มีความเห็นผิด ก่อทุกข์แก่ตนเอง

2. เสียชื่อเสียง ถูกติฉินนินทา

3. ไม่มีคนนับถือ ถูกเกลียดชัง

4. หมดสิริมงคลและสง่าราศี

5. ความชั่วเภทภัยทั้งหลายจะไหลเข้ามาหาตัว

6. ทำลายประโยชน์ทั้งโลกนี้และโลกหน้า

7. ทำลายวงศ์ตระกูล

8. เมื่อละโลกไปแล้วต้องไปอบายภูมิ

วิธีสังเกตคนพาล

1. ชอบชักนำในทางที่ผิด — เช่น ชักชวนหนีเรียน ชวนเสพยา ชวนก่อเหตุร้าย แม้ทำด้วยหวังดีก็ถือว่าพาล

2. ชอบทำในสิ่งไม่ใช่ธุระของตน — เกะกะ ก้าวก่ายผู้อื่น เช่น กลั่นแกล้ง รังแก ทำความเดือดร้อน

3. ชอบแต่สิ่งผิดๆ — ชอบเล่นไพ่ สูบบุหรี่ หนีเรียน เถียงพ่อแม่ เห็นความถูกเป็นความโง่

4. โกรธง่าย แม้ถูกเตือนด้วยสิ่งที่ดี

5. ไม่ยอมรับระเบียบวินัย — ไม่ข้ามถนนตรงทางม้าลาย ทิ้งขยะเรี่ยราด ไปโรงเรียนหรือทำงานสาย

พฤติกรรมที่เรียกว่า “คบ”

“คบ” หมายถึงพฤติกรรมที่มีความสัมพันธ์กับคนพาล เช่น

• ร่วม : ร่วมกิน ร่วมนอน ร่วมหุ้น ร่วมลงทุน

• รับ : รับเป็นเพื่อน รับเข้าทำงาน รับฟังสิ่งที่เขาพูด

• ให้ : ให้ความไว้วางใจ ให้ตำแหน่ง ให้หยิบยืม ให้การสนับสนุน

ดังนั้น ไม่คบคนพาล คือไม่ยอมมีพฤติกรรมดังกล่าวกับคนพาล รีบตัดไฟเสียแต่ต้นลม มิฉะนั้นอาจติดเชื้อพาลโดยไม่รู้ตัว

คติเตือนใจโบราณ

ห่างสุนัขให้ห่างศอก
ห่างวอกให้ห่างวา
ห่างพาลาให้ห่างหมื่นโยชน์แสนโยชน์

โทษของการคบคนพาล

1. ถูกชักนำไปในทางผิด

2. การงานล้มเหลว

3. ถูกมองในแง่ร้าย ไม่ได้รับความไว้วางใจ

4. อึดอัดใจ เพราะคนพาลแม้พูดดีๆ ด้วยก็โกรธ

5. หมู่คณะขาดความสามัคคี

6. ภัยอันตรายต่างๆ ไหลเข้ามาหา

7. เมื่อละโลกแล้วต้องไปอบายภูมิ

สุภาษิตโคลงโลกนิติ

ปลาร้าพันห่อด้วยใบคา
ใบก็เหม็นคาวปลาคละคลุ้ง
คือคนหมู่ไปหาคบเพื่อนพาลนา
ได้แต่รายร้ายฟุ้งเฟื่องให้เสียพงศ์

ประเภทของคนพาล

1. พาลภายนอก — คนพาลทั่วไป แม้ร้ายเพียงใด เรายังหลีกเลี่ยงได้

2. พาลภายใน — ตัวเราเองเมื่อคิดชั่ว พูดชั่ว ทำชั่ว เช่น หนีงาน ทำงานสาย โกรธง่าย หลีกเลี่ยงวินัย

หลักปฏิบัติในชีวิตประจำวัน

1. ห้ามใจจากความชั่วเล็กน้อย เช่น นอนตื่นสาย ทิ้งขยะไม่เป็นที่

2. อย่าคิดถึงความชั่วในอดีต ให้ถือเป็นบทเรียน

3. ตั้งใจให้ทาน รักษาศีล เจริญสมาธิภาวนา

4. หลีกเลี่ยงการอ่าน ฟัง พูด เรื่องเกี่ยวกับคนพาล

5. หากจำเป็นต้องอยู่ใกล้ ต้องมีสติ เหมือนอยู่ใกล้โรคติดต่อ ต้องป้องกันใจด้วยการทำความดี

หน้าที่อันยิ่งใหญ่ที่สุดในชีวิต คือการปราบพาลภายในตัวเราเอง

อานิสงส์การไม่คบคนพาล

1. ไม่ถูกชักจูงไปในทางผิด

2. รักษาความดีเดิมไว้ได้

3. สร้างความดีใหม่ได้เพิ่มขึ้น

4. ไม่ถูกทำร้าย

5. ไม่ถูกตำหนิหรือใส่ความ

6. ได้รับความไว้วางใจจากคนทั่วไป

7. มีความเจริญก้าวหน้า ตั้งตัวได้เร็ว

8. มีความสุขทั้งตน ครอบครัว และประเทศชาติ

9. เป็นการตัดกำลังไม่ให้เชื้อพาลระบาด เพราะขาดคนสนับสนุน

พระพุทธพจน์

“ตลอดเวลาที่บาปยังไม่ให้ผล คนพาลสำคัญบาปเหมือนน้ำผึ้ง
บาปให้ผลเมื่อใด คนพาลย่อมเข้าถึงทุกข์เมื่อนั้น”
(ขุ. ธ. 25/15/24)