คู่มือจิตอาสาวัด ๑.๑: เครื่องแบบแห่งความบริสุทธิ์ วินัยการแต่งกายชุดขาว และกิริยามารยาทจิตอาสา

คำชี้แจงแนวทางปฏิบัติสำหรับจิตอาสาผู้รับใช้พระศาสนาในการรักษามาตรฐานการแต่งกายและกิริยามารยาทในเขตอาราม

๑. เจตนารมณ์และความหมายของการแต่งกายด้วยชุดขาว

การเข้ามาทำหน้าที่เป็นจิตอาสาสร้างบารมีในวัดนั้น สิ่งแรกที่สาธุชนและผู้พบเห็นจะสังเกตเห็นคือ “กายสัมผัสภายนอก” ซึ่งได้แก่การแต่งกายและกิริยาท่าทาง การสวมใส่ชุดสีขาวสะอาดไม่ใช่เพียงเรื่องของยูนิฟอร์มหรือระเบียบข้อบังคับ แต่เป็นสัญลักษณ์แห่งมโนปณิธานความบริสุทธิ์ของจิตใจที่พร้อมจะน้อมรับใช้พระศาสนา

ชุดขาวช่วยลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม เมื่อทุกคนสวมใส่เสื้อผ้าสีเดียวกัน ย่อมไม่มีเรื่องของแฟชั่น ราคา หรือความอวดอ้างบารมีทางโลก ทุกคนกลายเป็น “ลูกหลวงพ่อ” และเป็น “จิตอาสา” ที่เท่าเทียมกันในการสร้างความดี อีกทั้งสีขาวเป็นสีที่ฟ้องความเปรอะเปื้อนได้ง่าย การดูแลชุดขาวให้สะอาดอยู่เสมอจึงเป็นการฝึกสติ ฝึกความละเอียดรอบคอบ และฝึกความปราณีตในการดำเนินชีวิตประจำวันอีกด้วย

๒. แนวทางการแต่งกายชุดขาวสุภาพที่ถูกต้องตามระเบียบ

เพื่อให้การปฏิบัติงานในพื้นที่วัดเป็นไปด้วยความเรียบร้อย สง่างาม และเป็นที่ศรัทธาแก่สาธุชน จิตอาสาควรยึดหลักการแต่งกายดังต่อไปนี้:

๒.๑ เสื้อขาวสุภาพ: ควรเลือกใช้เสื้อสีขาวบริสุทธิ์ เสื้อคอกลม เสื้อเชิ้ต หรือเสื้อคอจีนที่มีเนื้อผ้าไม่บางจนเห็นเสื้อชั้นใน คอเสื้อไม่ลึก และความยาวของตัวเสื้อครอบคลุมมิดชิดเวลาก้มหรือยกของ

๒.๒ กางเกงหรือกระโปรงขาว: สำหรับผู้ปฏิบัติงานที่ต้องลุกนั่งยกของ ควรเลือกกางเกงขายาวสีขาวสุภาพที่ไม่รัดรูปจนเกินไป ส่วนสตรีที่เลือกสวมกระโปรงขาวควรมีความยาวคลุมเข่าลงไป และเนื้อผ้าไม่โปร่งบาง

๒.๓ เครื่องประดับและการแต่งหน้า: ควรละเว้นการสวมเครื่องประดับราคาสูง หรือฉูดฉาด การแต่งหน้าควรเป็นไปอย่างธรรมชาติ สุภาพ งดเว้นการใช้น้ำหอมที่มีกลิ่นรุนแรง เพื่อไม่ให้เป็นจุดสนใจหรือรบกวนสมาธิของผู้ร่วมงาน

๓. กิริยามารยาทและการวางตนในเขตวัด

จิตอาสาวัดคือบุคคลที่สาธุชนเข้ามาสอบถามและขอความช่วยเหลือ กิริยาท่าทางของจิตอาสาจึงส่งผลโดยตรงต่อความรู้สึกเลื่อมใสของประชาชน:

๓.๑ วาจาสุภาพอ่อนน้อม: พูดจาด้วยน้ำเสียงนุ่มนวล มีคำลงท้ายว่า “ครับ/ค่ะ” เสมอ หลีกเลี่ยงการใช้คำหยาบ การตะโกนข้ามศีรษะ หรือการหัวเราะส่งเสียงดังในเขตปฏิบัติธรรม

๓.๒ สติและการเดินยืนนั่ง: สำรวยกิริยา ไม่เดินแกว่งแขนแรง ไม่เดินล้วงกระเป๋า หรือนั่งขดตัวบนเก้าอี้ขณะให้บริการสาธุชน การไหว้พระภิกษุสงฆ์และสาธุชนผู้สูงอายุต้องทำด้วยความนอบน้อมจากใจจริง

๓.๓ การรับฟังคำสั่งบุญ: เมื่อได้รับมอบหมายงานจากหัวหน้าทีมหรือพระอาจารย์ ให้รับฟังด้วยความน้อมรับ ไม่แสดงอาการเกี่ยงงาน ไม่พูดขัดขวาง หากมีข้อเสนอแนะให้ปรึกษาด้วยเหตุผลหลังจบการประชุม

๔. สรุปคุณค่าของจิตอาสาผู้สำรวยในธรรม

เมื่อจิตอาสาแต่งกายสะอาดบริสุทธิ์ วาจาสุภาพ และกิริยานอบน้อม กายภายนอกที่สงบจะเป็นสะพานนำพาจิตใจภายในให้เข้าถึงความสงบในสมาธิภาวนาได้ง่าย บุญกุศลที่เกิดจากการรับใช้พระศาสนาด้วยความสำรวยในธรรม ย่อมเป็นเสบียงบุญอันประเสริฐติดตัวเราไปทุกภพทุกชาติ

สำนักงานเลขานุการและหมู่คณะจิตอาสา — volunteersdelight.com