หลังจากมงคลประการแรกคือการไม่คบคนพาล พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสสอนมงคลประการที่สองทันทีคือ “ปณฺฑิตานญฺจ เสวนา” หรือการคบบัณฑิต เพราะบัณฑิตคือผู้ที่มีจิตใจตั้งมั่นในคุณธรรม มีปัญญา และเป็นผู้ชี้ทางสว่างให้แก่ชีวิต
ลักษณะของ “บัณฑิต” ในทางพระพุทธศาสนา
บัณฑิต ไม่ได้วัดกันที่วุฒิการศึกษาหรือตำแหน่งทางสังคม แต่วัดกันที่สภาพจิตใจและการกระทำ บัณฑิตคือผู้ที่มีลักษณะสำคัญ ๓ ประการ ได้แก่ คิดดี (สุมโน) พูดดี (สุภาสิโต) และทำดี (สุกตมังสะ)
๓ ประโยชน์ของการคบบัณฑิตและกัลยาณมิตร
- ได้รับปัญญาและแนวทางชีวิตที่ถูกต้อง: บัณฑิตจะช่วยเตือนสติในยามที่เราหลงทาง และชี้แนะแนวทางแก้ปัญหาด้วยปัญญา
- ได้รับการสนับสนุนในการทำความดี: กัลยาณมิตรจะชวนกันสวดมนต์ นั่งสมาธิ และสร้างบุญกุศล
- จิตใจสงบเย็นและเป็นมงคล: การอยู่ใกล้คนมีความสุขและมีคุณธรรมจะทำให้ใจเราซึมซับความสงบสุขเข้ามา
๔ วิธีเลือกคบเพื่อนและสร้างสังคมแห่งปัญญา
- สังเกตคำพูดและการกระทำ: คบหากับผู้ที่พูดจาไพเราะ มีเหตุผล และไม่ชวนทำสิ่งที่เสื่อมเสีย
- เกื้อกูลกันในทางที่ถูกต้อง: สนับสนุนกันในเรื่องการเรียน การทำงาน และการปฏิบัติธรรม
- เข้าร่วมกลุ่มทำกิจกรรมจิตอาสา: สังคมของคนทำความดีจะช่วยดึงดูดกัลยาณมิตรเข้ามาในชีวิต
- หมั่นเจริญสติและสมาธิวันละ ๕-๑๐ นาที: พัฒนาตนเองให้เป็นบัณฑิตภายใน เพื่อดึงดูดบัณฑิตภายนอกเข้ามาหา
