มงคลชีวิต 38 ประการ (ฉบับทางก้าวหน้า)

มงคลที่ 4 : อยู่ในถิ่นที่เหมาะสม

ต้นโพธิ์ต้นไทร หากปลูกไว้ในกระถาง ถึงจะไม่ตาย ก็ต้องกลายเป็นไม้แคระแกร็น
แต่ถ้านำไปปลูกในที่ดินดี มีบริเวณกว้างขวาง น้ำท่าอุดมสมบูรณ์ ก็โตวันโตคืน กลายเป็นต้นไม้ใหญ่ แผ่กิ่งก้านสาขาเต็มที่

เช่นกัน คนเราหากตกอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่เลว ถึงจะมีความรู้ความสามารถ ก็ยากที่จะเอาดีได้
แต่ถ้าอยู่ในถิ่นที่เหมาะสมแล้ว ก็สามารถสร้างความเจริญก้าวหน้าได้โดยง่าย

ความหมายของถิ่นที่เหมาะสม

ถิ่นที่เหมาะสม หมายถึง ถิ่นที่สิ่งแวดล้อมดี ไม่เป็นพิษเป็นภัยแก่สุขภาพกายและใจ และยังสนับสนุนให้ผู้อยู่อาศัยสามารถประกอบสัมมาอาชีพให้เจริญก้าวหน้าได้โดยง่าย และสร้างสมคุณงามความดีได้เต็มที่

ถิ่นที่เหมาะสม มีความหมายครอบคลุมทุกระดับ ได้แก่ บ้าน โรงเรียน สถานที่ทำงาน หมู่บ้าน ชุมชน ตำบล อำเภอ จังหวัด ประเทศ จนถึงทวีป

วิธีอยู่ในถิ่นที่เหมาะสม

1. เลือกที่อยู่ที่เหมาะสม – เช่น โรงเรียนดีๆ ที่ทำงานดีๆ ทำเลปลูกบ้านดีๆ หากจะบวชก็ควรหาวัดดีๆ

2. พัฒนาที่อยู่ให้เหมาะสม – ไม่ว่าจะอยู่ที่ใด ต้องพยายามปรับปรุงบ้าน ที่ทำงาน หรือชุมชนให้เป็นถิ่นที่เหมาะสมที่สุด

ลักษณะของถิ่นที่เหมาะสม

1. อาวาสเป็นที่สบาย – สภาพภูมิศาสตร์ดี บ้านร่มรื่น น้ำไฟสะดวก โรงเรียนอากาศถ่ายเทสะดวก ไม่อึกทึก มีสนามกีฬา ร้านค้าคมนาคมสะดวก จังหวัดหรือภาคไม่ร้อนหรือหนาวเกินไป

2. อาหารเป็นที่สบาย – หาอาหารสะดวก ใกล้ตลาดหรือแหล่งเกษตร สามารถทำมาหากินเลี้ยงชีพได้

3. บุคคลเป็นที่สบาย – ไม่มีอันธพาล โจรผู้ร้าย คนส่วนใหญ่เป็นคนดี มีศีลธรรม มีวินัย

4. ธรรมะเป็นที่สบาย –

   • ทางโลก : มีโรงเรียน การปกครองและการบริหารบ้านเมืองที่ดี

   • ทางธรรม : มีพระหรือฆราวาสผู้รู้ธรรม สอนศีลธรรม มีการให้ทาน รักษาศีล ฟังเทศน์ สมาธิภาวนา

ลำดับความสำคัญของปัจจัย 4

1. ธรรมะเป็นที่สบาย (สำคัญที่สุด)

2. บุคคลเป็นที่สบาย

3. อาหารเป็นที่สบาย

4. อาวาสเป็นที่สบาย

เหตุผล : แม้อาวาสและอาหารไม่สบาย แต่ถ้าคนมีคุณภาพและมีธรรมะ ก็สามารถสร้างความเจริญได้

• ตัวอย่างญี่ปุ่น : อาวาสไม่ดี อาหารไม่พอ แต่ประชาชนขยัน มีวินัย รักชาติ และมีการปกครองดี จึงเจริญรุ่งเรือง

• ตัวอย่างไทย : อาวาสดี อาหารอุดม แต่บุคคลยังขาดวินัยและเพียรพยายาม แม้มีพระธรรมคำสอน แต่ยังปฏิบัติไม่เต็มที่ ทำให้เจริญช้ากว่าประเทศอื่น

ดังนั้น ถ้าทุกคนพัฒนาตนเองให้ดี มีวินัย ขยัน และนำพระธรรมมาปฏิบัติ ชาติไทยก็จะเจริญทัดเทียมอารยประเทศได้

ข้อเตือนใจ

บางประเทศเจริญทางวัตถุ มีความสะดวกสบายมาก แต่ขาดธรรมะ ไม่เปิดโอกาสให้คนสร้างบุญ เช่น ทำทาน รักษาศีล สมาธิ จึงเหมือนมีชีวิตที่ว่างเปล่า
ในขณะที่ประเทศไทย แม้ด้านวัตถุยังไม่ทัดเทียม แต่ด้านธรรมะยังเจริญ ผู้คนยังมีโอกาสสร้างบุญได้เต็มที่

วิธีทำบ้านให้น่าอยู่

1. ดูแลบ้านให้สะอาด เป็นระเบียบ อากาศถ่ายเท

2. เลือกอาหารถูกหลักอนามัย สมาชิกในบ้านควรหัดทำอาหารเอง

3. จูงใจคนในบ้านให้เคารพกัน ละอบายมุข ขยัน มีน้ำใจ โดยเริ่มปรับปรุงตนเองก่อน

4. ชักชวนกันไปวัด ทำบุญ รักษาศีล ฟังเทศน์ ฝึกสมาธิ มีหนังสือธรรมะ ห้องพระ กำจัดสิ่งไม่เหมาะสม เช่น ภาพลามก และหมั่นสวดมนต์ภาวนาที่บ้าน

อานิสงส์การอยู่ในถิ่นที่เหมาะสม

1. ได้รับความสุขกายสุขใจเต็มที่

2. เจริญก้าวหน้าทั้งทางโลกและทางธรรม

3. มีโอกาสบำเพ็ญบุญครบทั้งทาน ศีล ภาวนา

4. ได้รู้ลาภอันประเสริฐ คือ ศรัทธาในพระรัตนตรัย

5. ได้ฟังธรรมอันประเสริฐ คือ คำสอนพระพุทธเจ้า

6. ได้รู้พระสัทธรรม คือ การศึกษาธรรมะ

7. ได้การเห็นอันประเสริฐ คือ เห็นพระรัตนตรัย

8. ได้การศึกษาอันประเสริฐ คือ ศีล สมาธิ ปัญญา

9. ได้การบำรุงอันประเสริฐ คือ บำรุงพระพุทธศาสนา

10. ได้การระลึกอันประเสริฐ คือ ใจผูกพันกับพระรัตนตรัย

11. ได้นิสัยไม่ประมาท โดยดูตัวอย่างจากผู้ปฏิบัติธรรม

12. ได้ที่พึ่งอันสูงสุด คือ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์

13. ได้อริยทรัพย์ คือ หนทางสู่นิพพาน

📖 จาก หนังสือมงคลชีวิต 38 ประการ ฉบับทางก้าวหน้า